Serviers in Kroatie verklaren zich autonoom

BELGRADO, 2 okt. De Servische minderheid in Kroatie, heeft gisteren haar autonomie binnen Kroatie uitgeroepen en zich beklaagd over de 'fascistische' autoriteiten in de deelrepubliek. Het Joegoslavische staatspresidium, het collectieve staatshoofd van het land, komt vandaag in spoedzitting bijeen om de etnische spanningen in Kroatie te bespreken.

Het staatspresidium zal zich op de spoedzitting vooral bezighouden met de problemen rond de Serviers in Kroatie, maar ook aandacht besteden aan Slovenie, dat zich vorige week verantwoordelijk verklaarde voor zijn eigen defensie en dat zijn eigen wetten voorrang geeft boven federale wetten.

Belangrijker op korte termijn zijn echter de spanningen in Kroatie. In het gebied rond Knin, in Dalmatie, hebben gisteren de Serviers, die in dit gebied een meerderheid vormen, hun autonomie uitgeroepen. Bij het referendum, dat vorige maand onder de Serviers is gehouden hebben zich volgens gisteren bekendgemaakte gegevens 567.127 mensen voor en 144 tegen de Servische autonomie uitgesproken. Die uitslag zou betrekking moeten hebben op de gehele Servische minderheid in Kroate, waarvan de omvang op 600.000 wordt geschat; de Serviers wonen verspreid over heel Kroatie.

De in Knin zetelende Servische Nationale Raad riep gisteren de Serviers in Kroatie op 'zich met alle middelen te verzetten tegen de terreur van de fascistische Kroatische autoriteiten en hun menselijke waardigheid en hun nationale en mensenrechten te beschermen'. In en rond Knin hebben gewapende Servische burgerwachten barricaden en controleposten opgeworpen met het oog op de mogelijkheid van politie-acties. Een van hun woordvoerders zei gisteren dat de Serviers 'klaar staan voor de oorlog'.

De Kroatische regering heeft nog niet op de uitroeping van de autonomie gereageerd. Het bewind in Zagreb, dat sinds de verkiezingen van eerder dit jaar wordt gedomineerd door Kroatische nationalisten, heeft eerder het referendum illegaal en ongeldig verklaard.

De ontwikkelingen in Knin volgen op een groot aantal incidenten van eind vorige week en het weekeinde, waarbij Serviers in Kroatie politiebureau's bestormden en wapens stalen. De Kroatische autoriteiten reageerden met de inzet van speciale politie-eenheden, die razzia's hielden, woningen doorzochten en een onbekend aantal arrestaties verrichtten.

In Belgrado betoogden gisteren tweeduizend Serviers tegen de Kroatische regering. Daarbij riepen sprekers de Serviers op zich te bewapenen en naar Kroatie op te trekken om de Serviers daar te hulp te komen.

De Servische regering heeft Kroatie gisteren in een verklaring beschuldigd van onderdrukking van de Servische minderheid en de federale autoriteiten gevraagd tussenbeide te komen. (Reuter, UPI, AP)