Max Havelaar wint terrein met Keurmerk

AMSTERDAM, 2 okt. Steeds meer mensen drinken koffie van Max Havelaar. Een op de acht Nederlandse huishoudens heeft al eens koffie met het Max Havelaar Keurmerk gekocht. Vier procent van de Nederlandse huishoudens koopt niet anders dan deze koffie. Zes provinciehuizen en 220 gemeenten bestellen uitsluitend Keurmerk-koffie voor hun ambtenaren.

Dat blijkt uit een onderzoek dat twee jaar na de introductie van Max Havelaar Keurmerk-koffie is uitgevoerd in opdracht van Konsumenten Kontakt. Konsumenten Kontakt is een van de deelnemers in de Stichting Max Havelaar. De stichting is een samenwerkingsverband van koffieplanters uit de Derde wereld, kerkelijke organisaties in Nederland en ideele importorganisaties zoals S. O. S Wereldhandel. Het doel van de stichting is de positie van de kleine koffieproducenten te beschermen tegen het monopolie van de tussenhandel en hun een eerlijke prijs voor hun koffie te garanderen.

De koffiebrander koopt de Max Havelaar-koffie rechtstreeks in, met voorbijgaan aan de tussenhandel. Die koffiebrander mag het beschermde keurmerk van Max Havelaar voeren als hij aan een aantal door Max Havelaar opgelegde voorwaarden voldoet. Zo dient de koffiebrander, ongeacht de koffieprijzen op de termijnmarkten, aan de koffieboer middels een langlopend contract een minimumprijs van 126 dollarcent per pound (454 gram) te garanderen. Ook moet hij zestig procent van de te leveren koffie voorfinancieren.

Max Havelaar heeft inmiddels met zestien Nederlandse koffiebranders een licentieovereenkomst gesloten waarbij de koffiebranders de 'zuivere koffie' onder het keurmerk van de stichting op de markt brengen.

Gistermiddag werd in Amsterdam in aanwezigheid van Leo Tindemans, Europarlementarier en oud-premier van Belgie, en Maartje van Putten, lid van de socialistische fractie in het Europese Parlement, de openingsbijeenkomst gehouden van de 'Eerste Algemene Producenten Vergadering'. Deze vergadering is georganiseerd ter gelegenheid van de viering van de tweede verjaardag van Max Havelaar. Twaalf vertegenwoordigers van cooperaties van in totaal 200.000 kleine koffieproducenten uit Afrika en Latijns Amerika zijn bij de vergadering aanwezig. Samen met het bestuur van Max Havelaar zullen zij de komende dagen de ervaringen van twee jaar 'zuivere koffie' evalueren.

Dat de koffieboeren, ondanks de inspanningen van Max Havelaar, nog steeds in grote mate afhankelijk zijn van de tussenhandel, kon gisteren opgetekend worden uit de mond van Juan Bautista Castro, zelf een kleine koffieboer en vertegenwoordiger van een cooperatie uit Costa Rica: 'Wij kunnen nog maar achttien procent van onze produktie verkopen via de bemiddeling van Max Havelaar. Dat betekent dat wij het overgrote deel van onze koffie nog steeds via de tussenhandel op de markt moeten brengen omdat wij zelf niet over voldoende arbeiders en transportmiddelen beschikken. Wij zijn daarbij afhankelijk van de tussenhandelaren die onze koffie kopen voor ongeveer 35 procent van de wereldmarktprijs. Zelf strijken ze de rest op en gaan er met de winst vandoor.'

Overigens wezen de vertegenwoordigers van de diverse cooperaties er gisteren op dat zij ingenomen zijn met de steun die Max Havelaar voorstaat. 'Het is beter dan ontwikkelingshulp. Eerlijke handel maakt eenmalige giften zoals een tractor op den duur immers overbodig.' Tindemans en Van Putten pleitten gisteren dan ook voor het stimuleren van ontwikkelingsprojecten zoals het Max Havelaar-project, waarbij organisaties uit de Derde wereld zelf direct betrokken zijn. 'Het initiatief van Max Havelaar is een voorbeeld van een bijzonder doeltreffende vorm van ontwikkelingssamenwerking. De politiek moet zorgen dat dit soort initiatieven wordt gesteund', aldus Van Putten, die samen met Tindemans voor het initiatief van Max Havelaar ook in Europees verband steun probeert te vinden.

Omdat de koffiebranders een minimumprijs van 126 dollarcent op dit moment ongeveer dertig dollarcent boven de wereldmarktprijs aan de koffieboer garanderen, is de Keurmerk-koffie nu circa twee kwartjes duurder dan concurrerende koffie. Toch deert ze dat niet. Directeur J. A. Fokkinga van koffiebrander Neuteboom heeft sinds hij de licentie van Max Havelaar heeft verworven al vijf extra werknemers in dienst moeten nemen en hij verwacht dat de omzet van zijn bedrijf dit jaar met 22 procent zal stijgen.

'Al daalt de wereldmarktprijs met nog eens twintig of dertig dollarcent, het maakt niet uit. De consument betaalt immers een vaste prijs voor de Keurmerk-koffie en is daaraan gewend. De mensen kijken bovendien niet alleen naar de prijs maar ze worden zich ook steeds meer bewust van de noden van de koffieboer. Het gedrag van de consument is te vergelijken met de toeslag die men ook wil betalen op milieu-vriendelijke produkten.'