Belgische vervuiling met cadmium kan tot nierschadeleiden

De verontreiniging met cadmium is in Belgie zo groot dat tien procent van de bevolking risico loopt op lichte nierfunctiestoornissen. Dat is de conclusie van een grootschalig epidemiologisch onderzoek waaraan 1699 mensen deelnamen (Cadmibel studie, The Lancet, 22 september). Frappant resultaat is dat deze nierfunctiestoornissen al optreden bij hoeveelheden cadmium in de urine die tot nog toe als aanvaardbaar werden beschouwd.

Cadmium is een metaal waarvan na opname slechts een klein deel weer met de urine wordt uitgescheiden. Het overgrote deel blijft in de nier steken en hoopt zich daar op. Uit onderzoek bij mensen die beroepsmatig met cadmium omgaan is het bekend dat cadmium de nier ernstig kan beschadigen. Daarom is bepaald dat de uitscheiding van deze stof in de urine maximaal 10 microgram per dag mag zijn (dan zit er 200 ppm opgehoopt in de nierschors). Men dacht dat er bij een dergelijke cadmiumbelasting geen nierbeschadiging voor zou komen.

In de industrielanden is het milieu ernstig met cadmium vervuild. Nog niet zo lang geleden kwam de stof in de publiciteit door een actie tegen het gebruik van het felgele cadmium in het plastic van bepaalde bierkratjes. Maar het komt ook voor in mest en bestrijdingsmiddelen en dus in ons voedsel en drinkwater. In tabaksrook zit ook cadmium. Het Belgische milieu is extra belast, omdat de Kempische zinkindustrie de grootste cadmiumproducent van Europa is.

In de Belgische studie werd de nierfunctie bij mensen uit verschillende gebieden bekeken. Nergens bleek de cadmiumuitscheiding in de urine de norm van 10 microgram per dag te overschrijden, maar toch kwam bij een op de tien mensen die 2 tot 4 microgram per dag uitscheidden die vormden 10% van de hele groep een lichte nierfunctiestoornis voor. Bovendien bleek de ernst van de afwijkingen dosis afhankelijk te zijn en bij hogere cadmium-uitscheiding toe te nemen. Roken veroorzaakte een drievoudig verhoging van het risico. Verder leken de nieren van mensen met diabetes extra gevoelig.

Het lijkt er dus op dat de grens van de maximaal aanvaardbare hoeveelheid cadmium die opgenomen mag worden lager moet worden. De onderzoekers concluderen verder dat de gezondheidsrisico's voor de gewone bevolking onderschat worden als men deze baseert op onderzoek naar de kans op vergiftigingsverschijnselen onder relatief jonge en gezonde werkers in een fabriek. (Bart Meijer van Putten)