Oogst van cranberry's dreigt te mislukken

TERSCHELLING, 1 okt. De oogst van cranberry's op Terschelling zal dit jaar voor de tweede achtereenvolgende keer mislukken. De cranberry of Amerikaanse veenbes is een zure vrucht die verwerkt wordt tot compote of siroop.

De bes groeit in Nederland uitsluitend in duinvalleien op Terschelling en in mindere mate op Vlieland. De cranberry gedijt in Nederland alleen maar in het zuurrijke zand op de waddeneilanden. De opbrengsten van de oogsten schommelen sterk. In een goed jaar kunnen 100.000 kilo bessen worden geplukt, in een slecht jaar soms geen enkele. Veel toeristen komen speciaal voor de bessen naar Terschelling. Elders in Nederland worden uit Amerika geimporteerde cranberry's gegeten.

De Terschellingse ondernemer C. Mast, die op het eiland als enige het plukrecht heeft gepacht van Staatsbosbeheer, is somber over de oogst van dit jaar. De droge winter en de nachtvorst eind april hebben de bloesem beschadigd. Hij verwacht nu drie tot vierduizend kilo binnen te halen, maar hij had gerekend op 60 tot 70 ton. Vorig jaar herfst was de oogst rampzalig met een opbrengst van zes kilo. Nachtvorst tijdens de bloeiperiode eind mei bleek toen funest.

Naast vorst en droogte wordt de cranberry-oogst bedreigd door overwoekering door gras en bos. Door de gevolgen van zure regen is veel van de oorspronkelijke vegetatie verdwenen.

De waterstand, die in de Terschellingse duinen altijd sterk varieert, is essentieel voor het slagen van de oogst. Cranberry's zijn moerasplanten en moeten vroeg in het seizoen goed onder water staan. In drogere duinen krijgt gras gauw de overhand. Door bemaling en besproeiing wil Mast de waterstand kunstmatig onder controle kijgen, maar dat stuit op verzet van Staatsbosbeheer, die vindt dat 'tuinbouwachtige' activiteiten niet in de Terschellinger duinen thuishoren.

Staatsbosbeheer heeft wel toestemming verleend om enkele overwoekerde duinpercelen van begroeiing te ontdoen zodat de bessen daar weer kunnen groeien. Een proef bewees dat bij het 'afplaggen' van overwoekerd duinzand de oorspronkelijke, zeldzame plantensoorten en ook cranberry's weer te voorschijn komen. Inmiddels is 5,5 hectare duingrond omgeploegd, over drie jaar volgt nog drie hectare. Deze maatregel moet volgens Staatsbosbeheer op lange termijn ook de cranberry redden.