Nederland wil relaties met China normaliseren

NEW YORK, 29 sept. Minister Van den Broek (buitenlandse zaken) sluit ontmoetingen tussen Nederlandse en Chinese ministers niet langer uit. Ook de Europese Gemeenschap wil de betrekkingen met China normaliseren. Het formele besluit om de betrekkingen tussen de Europese Gemeenschap en China te normaliseren wordt vrijwel zeker volgende maand door de EG-ministerraad genomen.

Van den Broek zei dit gisteren in New York, nadat een EG-troika (de ministers van Italie, Ierland en Luxemburg) besprekingen had gevoerd met de Chinese minister van buitenlandse zaken Qian Qichen. De Italiaanse minister van buitenlandse zaken, De Michelis, kondigde aan dat Italie, als voorzitter van de EG-ministerraad, de andere landen van de EG zal voorstellen een einde te maken aan de maatregelen, die in juni vorig jaar na de bloedige onderdrukking van studentenbetogingen voor meer democratie op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking werden genomen. De EG-landen besloten toen ontmoetingen op het niveau van ministers en hoge ambtenaren op te schorten, financiele hulp stop te zetten en een einde te maken aan 'systeem bevestigende' ontwikkelingsprojecten.

Nederland waardeert de rol van China in de Golfcrisis en in de pogingen een oplossing te vinden voor de kwestie-Cambodja, aldus Van den Broek. China heeft in de Veiligheidsraad, waar het evenals de Verenigde Staten, de Sovjetunie, Frankrijk en Groot-Brittannie het recht van veto heeft, de besluiten over de Golfcrisis mogelijk gemaakt. Ook heeft het met de andere permanente leden van de Veiligheidsraad een plan opgesteld om een politieke oplossing te vinden voor het Cambodjaanse probleem.

Maar naar Nederlandse opvattingen is het gesprek met China over 'aspecten van de mensenrechten-situatie' nog niet afgelopen. Wellicht is sprake van enige stabilisatie, maar 'de liberalisering is weinig zichtbaar'. In zoverre dit zinvol is, worden ministeriele contacten met China niet uitgesloten zonder dat dit betekent 'dat we nu allemaal ineens naar Peking moeten gaan'.

Overigens was de ontmoeting tussen de ministers van het huidige, vroegere en toekomstige EG-voorzitterschap met hun Chinese ambtgenoot op zichzelf al een doorbraak. De drie Europese ministers hebben overigens wel, aldus Van den Broek, aandacht gevraagd voor de situatie in Tibet.