Lubbers: commotie was te wijten aan Kok en Woltgens

DEN HAAG, 29 sept. Minister-president Lubbers wijt de commotie over het nieuwe staatssecretariaat op het ministerie van landbouw, natuurbeheer en visserij aan gebrek aan communicatie tussen vice-premier Kok en PvdA-fractievoorzitter Woltgens. Het voortijdig uitlekken in de media van de naam van CDA-Tweedekamerlid Van der Linden als beoogd kandidaat leidde volgens hem vervolgens tot de prestigeslag.

Tijdens de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad keek Lubbers gisteren terug op de aanvaring tussen CDA en PvdA over het nieuwe staatssecretariaat voor natuurbeheer en de omstreden kandidaat, de twee jaar geleden over het paspoort gestruikelde oud-staatssecretaris Van der Linden. De minister-president zei het 'helemaal niet' als een persoonlijke nederlaag te zien dat de kandidaat die hij naar voren had willen schuiven zich uiteindelijk heeft moeten terugtrekken. Volgens Lubbers heeft de enkele dagen durende ruzie tussen de twee coalitiepartners de verhoudingen in het kabinet geen schade berokkend.

Lubbers zei dat hij vanaf vorige week donderdag een aantal keren contact had gehad met vice-premier Kok over zowel de invulling van de portefeuille van de nieuwe staatssecretaris als de namen van de beoogde kandidaten. Hij had daaruit de conclusie getrokken dat zowel het staatssecretariaat als de kandidatuur van Van der Linden voor de PvdA 'bespreekbaar' waren. Maandag deelde hij de in Washington verblijvende Kok telefonisch mee wat zijn eindvoorstel was: een staatssecretaris voor kwaliteitszorg, pachtwet en genetische manipulatie met Van der Linden als kandidaat.

Hij herinnerde zich gisteren het telefoongesprek dat aan het eind van de middag plaats had. 'Kok zei tegen mij: ik blijf buitengewone grote aarzelingen houden tegen de persoon. Toen ik vroeg of het echt niet kon, zei de vice-premier: dat wil ik niet gezegd hebben.' Volgens Lubbers viel aan de andere kant van de lijn even een stilte na zijn vraag of Woltgens er wat vanaf wist. Daarna zou Kok hebben gezegd: 'Niks'.

'Ik was verrast', zei Lubbers gisteren, 'dat Woltgens maandagavond sinds de donderdag daarvoor noch met Kok noch met CDA-fractievoorzitter Brinkman contact had gehad over deze zaak. Dat vond ik een grote toevalligheid.' Lubbers zei dit niet als een verwijt te bedoelen. Volgens hem hadden zowel Kok als Brinkman waarschijnlijk gedacht: 'De combinatie post en persoon zijn nog zo onzeker, dat zoeken we eerst goed uit voor we er met Woltgens over gaan praten.' Lubbers verweet zichzelf er niet meer rekening mee te hebben gehouden 'dat de muren oortjes hebben. Maar verder verwijt ik mezelf nul-komma-nul.'

Doordat Woltgens uiteindelijk van de pers voor het eerst vernam wat het CDA wilde met de opvolging van de vorige week afgetreden minister Braks, 'kon het gesprek met de PvdA-fractievoorzitter niet optimaal beginnen'. Volgens Lubbers ging toen 'prestige een rol spelen', omdat de PvdA-fractie zich voor een 'schijnbaar fait acompli' zag geplaatst. Als de pers niet gezien zou hebben dat Van der Linden uit de werkkamer van de minister-president vandaan kwam, dan 'sluit ik niet uit dat uit verdere vertrouwelijke gesprekken met Woltgens gekomen was wat er nu uitgekomen is'.

Lubbers suggereerde daarmee dat het CDA dan mogelijk aan de bezwaren in de PvdA tegen Van der Linden tegemoet zou zijn gekomen. Even later herinnerde hij er echter aan dat niemand in de Kamer bezwaar maakte toen hij dinsdag uitlegde dat een bewindspersoon die moet aftreden 'niet melaats' is. Volgens de minister-president zou de PvdA intern wel hebben meegedeeld 'zich wat ongemakkelijk te voelen bij Van der Linden'. Hij was dan ook verrast toen de PvdA-fractie bezwaar maakte tegen het staatssecretariaat als zodanig. Gezien de eerdere instemming daarmee door zowel Kok als de andere PvdA-bewindslieden in de ministerraad zei Lubbers 'geen moment' overwogen te hebben het hele idee voor een staatssecretariaat te laten varen. Dat Van der Linden zich terugtrok was, volgens de minister-president, omdat hij 'opsnoof' dat er bezwaren waren tegen zijn kandidatuur. Afgelopen week bleek dat die bezwaren ook leefde in zijn eigen CDA-fractie.