Leeuwarden krijgt nieuwe 'heldere' stadsschouwburg

LEEUWARDEN, 29 sept. - 'Leeuwarden heeft straks het meest complete theater van Nederland'. Het is een gewaagde uitspraak, dat beseft de jonge directeur Gerard Tonen van stadsschouwburg De Harmonie in de Friese hoofdstad. Het kleurige rechthoekige bouwwerk, ontworpen door de Amsterdamse architect Frits van Dongen, moet in september 1992 klaar zijn. Mei volgend jaar begint de sloop van de oude 'concertzaal en schouwburg', oorspronkelijk daterend van 1881, maar in 1937 aangepast tot een langgerekte bioscoopzaal. Het nieuwe gebouw in de tinten grijs, zwart, goud en rood, zal een grote, middelgrote en kleine zaal, een congresruimte, twee filmzalen, een theatercafe omvatten. En een volgens Tonen bijzondere foyer, met een oppervlak van 80 x 30 meter. 'Het zit heel slim en helder in elkaar, gezien de geringe oppervlakte waarop alles een plaats moest krijgen. Het is speels en avontuurlijk ontworpen', zegt Tonen.

De Harmonie is het grootste theater van Friesland, maar ronduit pijnlijk was het dat het Friese uitgaanspubliek de Lawei in Drachten, met zijn prachtige sfeervolle acommodatie, steeds vaker verkoos voor een gezellig avondje uit. De Leeuwarder schouwburg had het nakijken. De financiele tekorten liepen jaarlijks fors op door dalende bezoekersaantallen en ook het artistieke beleid kwam onder vuur. De stoffige entourage oefende geen aantrekkingskracht meer uit en was hopeloos gedateerd. Tonen, een half jaar in dienst, kan er niet over meepraten. Het was voor zijn tijd. Maar met de nieuwbouw, 'wordt het weer leuk in Leeuwarden', zoals Tonen op grote sandwichborden in de stad aankondigt. Tonen zou het complex het liefst omdopen in 'Stadsschouwburg Leeuwarden'. Niet om zich te meten met 'de' Stadsschouwburg, maar om aan te geven dat er een nieuw toneeltijdperk voor de deur staat in de Friese hoofdstad. 'Zo'n naam geeft cachet, Leeuwarden is tenslotte een stedelijk knooppunt. We willen aangeven dat er ondanks het vertrek van het Conservatorium en de opheffing van het Frysk Orkest op cultureel gebied heel wat gebeurt'.

Speelsheid staat bij Tonen voorop. 'Een schouwburg is een prachtig bedrijf, dat je op speels agressieve wijze moet promoten. Theater is een feest. Het is niet een keer in de week een avond uit. De mensen moeten er elke dag even binnen kunnen lopen, ' vertelt hij geestdriftig. Speelsheid spreidde Tonen vorige maand ten toon door op verscheidene plaatsen in de stad borden te plaatsen met daarop een gedicht van H. H. Polzer (Drs. P) waarin deze de aantrekkingskracht van het theater roemt. De stadsbestuurders, die de borden in eerste instantie als oneigenlijke reclame lieten verwijderen, lieten Tonen weten dat dat niet weer zal gebeuren. Tonen wil het publiek meer betrekken bij zijn schouwburg. Elke zaterdag zijn er toneelcursussen voor jongeren, 's zondags is er steevast een popconcert. Verder moeten lunchconcerten, een uitgebreide Kamermuziekserie en een theaterprogramma dat zich volgens Tonen kan meten met de beste in het land, de Friezen weer naar de Harmonie trekken. Dat lijkt aardig te lukken. Werden er vorig seizoen in totaal 49.000 kaarten verkocht, nu, aan het begin van het seizoen, zijn dat er al 44.000. Tonen: 'Dat komt omdat we ons zo profileren. Ook de publiciteit rond de komende nieuwbouw speelt mee.'

    • Karin de Mik