Groep studenten bij diplomaat Irak; Historisch expose

Wat lacherig verzamelt een groepje keurige studenten, voor het merendeel in blauwe blazer en met gaatjesschoenen, zich op de stoep van de Iraakse ambassade in Den Haag. 'Straks laten ze ons niet meer gaan', grapt een meisje, terwijl het gezelschap door het grote ijzeren hek het ambassadeterrein betreedt.

Via de Westerse pers hebben de studenten de Golfcrisis gevolgd, maar omdat ze graag 'de Iraakse kant van het verhaal' wilden horen, verzochten ze om een onderhoud ter ambassade. Daartoe was Bagdads diplomatieke vertegenwoordiging in Nederland graag bereid. In een ontspannen sfeer ontving gevolmachtigd minister T. N. Al-Pachachi, de tweede man van de ambassade, woensdagmiddag de dertien leden van de Europese studentenvereniging AEGEE (Association des Etats Generaux des Etudiants de l'Europe).

Als iedereen een stoel heeft gevonden aan de lange tafel in een zaaltje op de eerste verdieping steekt de diplomaat van wal met een historisch expose. Zoals bekend is Irak de bakermat van een zeer oude beschaving, leest hij van een stencil, en werd er ooit een dorpje gesticht dat de naam Koeweit kreeg en in het Ottomaanse rijk een district was van de provincie Basra. Koeweit is dus een deel van Irak.

De geschiedenis-volgens-Al-Pachachi mondt onontkoombaar uit in de woordenoorlog van juli dit jaar, de halsstarrige politiek van Koeweit die beoogde de Iraakse economie te ondermijnen, de onvermoeibare Iraakse pogingen er toch goedschiks uit te komen, het laatste diplomatieke overleg 'en toen gebeurde het: de crisis barstte los'.

Dan mogen de studenten hun vragen stellen. Is Irak bezig Koeweit leeg te halen? Worden nu zelfs de verkeerslichten afgevoerd richting Bagdad? 'Ik ben er niet zelf geweest, maar media hier zijn zo bevooroordeeld tegen Irak.' Heeft hij Saddam Hussein ooit persoonlijk ontmoet, en wat vond hij van diens karakter? 'Ja, ik heb hem ontmoet, het is een krachtige, moedige en bekwame man.'

Na een uur brengt voor het eerst iemand de gijzelaars ter sprake die Irak vasthoudt. Wat vindt u van hun situatie? Voorzichtig glimlachend antwoordt de diplomaat: 'Wij spreken niet over gijzelaars.' Uw gasten dan, herstelt de student zich. Iedereen barst in lachen uit, Al-Pachachi lacht smakelijk mee. 'Ze zijn daar, ha-ha.' Maar worden ze vastgehouden bij militaire installaties? De diplomaat heeft geen idee.

Er is koffie gebracht en er worden sigaretten opgestoken. Waarom is Irak een aantal Westerse ambassades binnengevallen? 'Er zijn geen ambassadeterreinen geschonden, en wat er ook in de Franse ambassade mag zijn voorgevallen, daarvoor heeft Irak zijn verontschuldigingen aangeboden.' Welke landen beschouwt Irak nog als zijn vrienden? 'Het Arabische volk.' Maar welke landen? 'De Arabische massa.'

Op de opmerking dat Nederland ooit deel uitmaakte van het Romeinse rijk, maar daarom nog niet rechtens toevalt aan Italie, gaat de diplomaat niet in. Is het niet begrijpelijk, vraagt een van de studenten, dat men niet graag ziet dat een land de macht heeft over zoveel olievelden? 'De natuurlijke rijkdommen in een gebied behoren aan de mensen in dat gebied.' En dat zijn in dit geval Irakezen; het Arabisch dat men in Koeweit spreekt is nauwelijks te onderscheiden van dat in het zuiden van Irak.

Hoe kan er nog een oplossing voor de huidige situatie komen? 'Een oplossing zou een Arabische oplossing moeten zijn', zegt Al-Pachachi. 'Als we tegelijkertijd over het Palestijnse probleem kunnen praten, is alles bespreekbaar. Alle spanningen in het Midden-Oosten komen voort uit de bezetting van Palestina.' Ook de oorlog tussen Iran en Irak? 'Ook die oorlog, die Irak heeft moeten vechten om zijn grenzen te verdedigen.' Een enkele student schuift wat ongemakkelijk op zijn stoel: was niet Irak de agressor? Maar niemand spreekt de diplomaat op dit punt tegen.

Als Israel de bezette gebieden verlaat, zou Irak zich dan terugtrekken uit Koeweit? 'Dan zullen we handelen naar de wil van het Koeweitse volk, dan is alles mogelijk.'

Na anderhalf uur is het onderhoud voorbij. Praeses Michel Chatelin van het studentengezelschap bedankt Al-Pachachi, al moet hem wel van het hart dat hij niet veel heeft gehoord wat hij niet al wist. Napratend in een naburig hotel verschillen de studenten van mening over de waarde van het gesprek. Sommigen zeggen meer begrip voor het Iraakse standpunt gekregen te hebben. 'Er wordt nooit serieus ingegaan op hun bod om alle problemen in het Midden-Oosten als een geheel te bekijken, inclusief het Palestijnse probleem. Daar is best wat voor te zeggen.'

Een ander zegt niet meer begrip voor Irak, maar wel meer inzicht in de hele situatie te hebben gekregen. 'De media hier zijn wel objectief in hun feitelijke berichtgeving, maar de analyses zijn vanuit een typisch Westers standpunt geschreven.'

Weer anderen hebben 'niets nieuws' gehoord of vinden de diplomaat 'gewoon puur mis'. 'Die Palestijnse kwestie er steeds bij halen is een excuus.' De historische argumenten voor de Iraakse invasie van Koeweit hebben niemand overtuigd. 'Hij kon gebruik maken van onze gebrekkige historische kennis', erkent iemand. Een ander merkt op: 'Ik ben er nu in ieder geval van overtuigd dat Irak zeer bekwame diplomaten heeft.'

Foto ANP

De ambassade van Irak in Den Haag