'Family' blijkt achterhaald

En wat als je het gemist hebt destijds? Dan hoor je anderen hun vakantiereis vertellen. Machtige vergezichten, een bijzondere keuken en indrukwekkende musea, heus, je had er bij moeten zijn. Maar je was er niet bij en er rest je dus weinig anders dan de fatale afwezigheid toen te verzachten met een welwillend oor nu. En je doet je best een afgunstig soort spijt te betuigen.

The Family, die bom onder de conventie, die oermoeder van het vrijgevochten theater voor mij is het een legende zonder inhoud. Ik lees de kritieken van toen en verbaas me over een formulering als 'een staaltje brutaal gebruikstoneel' en over een aanprijzing als 'het is het leven zelf dat op het toneel staat'. Dat willen we nu helemaal niet meer en wat zou gebruikstoneel precies zijn? En waarom schrijft het RO Theater in een foldertje dat 'nu, bijna twintig jaar later, de tijd rijp (is) voor een nieuwe versie van dit onweerstaanbare toneelfeuilleton' ? Wat de tijd gebiedt, ontstaat toch vanzelf?

Laat ik, zonder te kunnen vergelijken en met respect voor de dierbare herinneringen, zo sec mogelijk vaststellen dat het opzienbarende er af is. De nieuwe enscenering van regisseur Antoine Uitdehaag zal echt niet slechter zijn dan de oorspronkelijke, uit 1972, van Lodewijk de Boer maar het is nu 1990. Het gebruik van schuttingwoorden is intussen al wel drie keer in en uit de mode geweest evenals rauw, aards spel en krakers, de revolutionairen van The Family-toen, zitten nu voor een habbekrats op door de overheid gerenoveerde droomwoninkjes. De tijd is rijp, maar dan wel voor een heel ander soort feuilleton.

Uitdehaags regie is amusant genoeg. Hij heeft zijn spelers aangezet tot aanstekelijk, fysiek spel, rechtstreeks geimiteerd van de gemiddelde straatvechter. Het temperament van clanleider Doc en zijn kornuiten is op ongecompliceerde wijze licht ontvlambaar. Waar de gave van het woord tekort schiet, bieden de vuisten uitkomst in zorgvuldig gechoreografeerde gevechten.

Ruurt de Maesschalck is met zijn stevige postuur een geloofwaardige leider en Stefan de Walle als Kil is om de tegenovergestelde reden een aanvaardbare neuroot. Lou Landre, als de door the family geterroriseerde verzekeringsagent, levert echter verreweg de beste acteerprestatie. Met zijn verfomfaaide hoedje, zijn burgermansfatsoen en zijn spaarcentjes voor de studie van zijn kinderen is hij bij nader inzien het grootste slachtoffer van de samenleving van bijna twintig jaar geleden. Maar de definitieve balans wordt pas opgemaakt in de vierde en laatste aflevering, begin januari.

    • Pieter Kottman Voorstelling
    • Rien Bekkers
    • Achim Romer
    • Wij Kennnen Jouw Soort
    • Antoine Uitdehaag
    • Ruurt de Maesschalck
    • Paleis van Boem. Spelers