De Fluiters werk lokt vernielende vandalen in de val

Bij het begin van de diapresentatie rondom zijn werk, behorend bij zijn tentoonstelling in het Emmense Bruggebouw, afficheert Adri A. C. de Fluiter zich met enige nadruk als beeldhouwer, hoewel de titel van zijn expositie Tien jaar beeldenmaker is. De Fluiter, oorspronkelijk opgeleid als grafisch vormgever, is geen hakker in steen, of kneder van klei, hij is lasser en timmerman, constructeur van beelden waaraan behalve metaal en hout wol, katoen, touw, canvas, gips, schroot en papier te pas komen. Meestal zijn de beelden kwetsbaar en snel vergankelijk, want gevoelig voor regen en wind, deze eigenschappen zijn zelfs belangrijke elementen in de door de kunstenaar gewilde symboliek. In een toelichting bij een eerdere presentatie zei hij er onder meer dit van: 'Door middel van beelden en installaties geef ik mijn visie op de werkelijkheid in een poging een aspect daarvan helder in beeld te brengen: het weerstandloze, afhankelijke en inerte. Deze kwaliteiten zijn in alle geledingen van het menselijk leven aanwezig en nodigen uit tot inklemmen, vastsnoeren en kwetsend ondersteunen.'

Dus als De Fluiter zijn monumentale textiele vormen in de openbaarheid van een park opstelt en ze worden binnen de kortste keren door vandaliserende passanten aangepakt, dan wordt er min of meer aan hun bedoelingen tegemoet gekomen. De vernieler loopt in de val, hij ondersteunt de visie van de kunstenaar.

In het Bruggebouw, de fraaie publieksruimte van het Emmense gemeentehuis, geeft De Fluiter (50) een (te) summier overzicht van zijn activiteiten van de afgelopen tien jaar. Het opvallendst zijn de van hem bekende grote amorfe vormen van met zacht materiaal gevulde en door touwen ingesnoerde grote zakken, overeind gehouden door palen of door metalen staketsels. Hoewel ze titels dragen als Gesteund, Wachters of Elementen in de ruimte doen ze onmiddellijk denken aan vastgebonden ongelukkigen op een fusilladeplaats. De kunstenaar laat deze associatie geheel voor rekening van de beschouwer, hij houdt vol dat zijn beelden een bredere betekenis hebben, dat ze over het kwetsbare in het dagelijks leven van alle mensen gaan. Meestal is er in de voorstellingen een combinatie van harde en zachte materialen, niet alleen om technische, maar zeker ook om symbolische redenen zoals in de reeks Wikkelbeelden, bestaande uit om een geraamte van hout of metaal gewonden lange repen textiel. Ze komen soms in de buurt van de door De Fluiter graag gehanteerde grote doosvormen. Er is ook een hangbrug waarin gedeeltelijk rood geemailleerde metalen elementen de door touw gedragen schakels zijn. Andere objecten doen aan uit de hand gelopen hijskranen denken, of aan uitgezakt in een stoel hangende gestalten. Een Kwetsbare vorm blijkt plotseling uit vrij stevig metaal te bestaan.

Veel van de vormen kunnen behalve met hun zo pessimistische associaties van dood en geweld ook in romantischer gedachtenspinsels worden opgenomen. Ze hebben te maken met herinneringen uit jongensboeken, met totempalen, indianententen, aan achter paarden meegesleepte teepees. Of met de geheimen van omwikkelde mummies uit een heel ver verleden.

Voor De Fluiter gaat de allegorische lading beduidend verder. Zijn monumenten met dikwijls een dwingende herhaling van identieke elementen hebben een magische bedoeling, zijn de neerslag van collectieve menselijke levenservaringen waarin afhankelijkheid en machtsvormen weerkerende en bepalende herkennningspunten zijn. De met kunstof korrels gevulde zakken kunnen van alles zijn, inderdaad ook door geweld mismaakte mensen, textiel is hun vervormbare, plastische en plooibare huid, ijzeren staketsels zijn dommekrachten die kunnen steunen en bedreigen, de voorstellingen staan voor toestanden, gemoedsbewegingen en gebeurtenissen uit alle tijden. Ze zijn gemaakt om deel te nemen aan de omgeving waarin ze geplaatst worden. Opgesteld in het Bruggebouw komen de meeste onvoldoende tot hun recht. Ze horen buiten te staan, overgeleverd aan de aantasting door weer en wind en bedreigd door de altijd aanwezige agressie in de voorbijgangers. Ze behoren te vergaan en opnieuw geplaatst te worden. Zolang dat practisch moeilijk uitvoerbaar is is de expositie, met ook getekende en geschilderde versies van De Fluiters vormen en herhalingen, een goede tweede mogelijkheid om ze te ondergaan.

    • Bas Roodnat
    • Ma t
    • M 29 September in het Bruggebouw
    • Emmen. Geopend
    • Raadhuisplein 1
    • M Vrij. 9-16.30 Uur
    • Zo. 14-16 Uur
    • Adri de Fluiter