Bij Ajax was het anders, daar mocht ik niet eens meespelen; 10 vragen aan Johnny Bosman

Na Roda '23, RKAVIC, Ajax en KV Mechelen kwam Johnny Bosman dit seizoen onder contract te staan bij PSV. De Eindhovense club maakte 4,5 miljoen gulden over voor de lange spits uit Bovenkerk. Bosman zelf bedong samen met zijn zaakwaarnemer Ger Lagendijk ook nog eens een miljoenensalaris voor de vier seizoenen dat hij de gelederen in Eindhoven versterkt. Maar tot nog toe heeft PSV niet al te veel plezier gehad van de 25-jarige prof, die deelt in de malaise van het elftal. Na Wim Kieft heeft ook hij ontdekt dat het allerminst eenvoudig is in dienst te spelen van de absolute vedette van het team, Romario.

Wat is precies jouw taak in het elftal?

Ik speel in de spits naast of achter Romario. Bij balverlies moet ik de laatste man van de tegenpartij opvangen. Daardoor moet ik veel loopwerk verrichten en kom ik vaak niet toe aan een beslissende actie voor het doel. In Heerenveen had ik afgelopen zondag Twan Scheepers achter me staan. Dat scheelde enorm. Toen kon ik voor wat meer aanvallende impulsen zorgen. Ik won weer kopduels en legde een bal terug waaruit een doelpunt ontstond. Maar in z'n totaliteit gaat het natuurlijk nog niet goed. Ik ben op zoek naar m'n vorm. Ik weet dat ik beter kan. Ik heb niet zo'n goede voorbereiding gehad. Ik kom pas na een groot aantal wedstrijden in m'n ritme. Het speelt ook mee dat het elftal niet draait. Van de problemen in het team word je niet echt happy.

Heb je enig idee waar de oorzaak ligt van jullie matige spel?

Veel spelers zijn uit vorm. Er is natuurlijk kwaliteit genoeg. Maar te veel jongens zijn uitsluitend met zichzelf bezig. Zij hebben totaal geen zelfvertrouwen. Daarbij komt dat belangrijke steunpilaren als Eric Gerets en Berry van Aerle ontbreken door blessures. Zij zijn in staat om een elftal over een dood punt heen te helpen door hun karakter en door veel te praten in het veld. Op dit moment mist PSV dus persoonlijkheden, zoals ik bij Mechelen Clijsters en Preud'homme heb meegemaakt. Voetbaltechnisch gezien komt het erop neer dat we niet doorkomen op de flanken. Ik moet meer verdedigen dan aanvallen. In Montpellier liep ik voortdurend de laatste man van de tegenstander af te stoppen. Dan voel je je niet echt prettig. Maar ik doe het in het belang van het team. We trainen voortdurend op het opkomen over de vleugels en het geven van voorzetten. Ik hoop dat er verbetering in komt.

Wie neemt er nu eigenlijk de strafschoppen? Afgelopen zondag was daar voor het oog van de camera nogal wat onduidelijkheid over.

Er waren geen goede afspraken gemaakt. Ik had de laatste twee genomen. In Montpellier had ik bovendien met Romario de afspraak gemaakt dat ik ze voortaan zou nemen. Zondag ging hij plotseling op de stip staan. Want Heerenveen vond 'ie een andere wedstrijd. Toen werd ik even kwaad en vroeg aan Gerald (Vanenburg) wie ze moest nemen. Achteraf besef ik dat ik mezelf belachelijk heb gemaakt. Het was overdreven daar zo moeilijk over te doen. Bij Mechelen nam ik ook alle penalties en in twee jaar heb ik er niet een gemist. Dat waren alles bij elkaar zeker een stuk of tien doelpunten. Een keer, in een bekerwedstrijd, trapte ik er vanaf de elfmeterstip zelfs drie in het net. Zondag voelde ik me goed en daarom wilde ik graag die strafschop nemen. Maar ik weet wel waarom Romario op onze afspraak is teruggekomen. Hij voelt zich ook niet echt prettig omdat hij niet goed speelt. En dan is het leuk voor je zelfvertrouwen om op zo'n manier een doelpunt te maken. Afgelopen maandag hebben we alles uitgepraat. Romario is voor de strafschoppen nu eerste keus en als hij zich niet goed voelt neem ik ze.

De samenwerking met Romario verloopt zichtbaar stroef. Kun je daar iets over vertellen?

Het is voor mij even wennen hoe ik ten opzichte van hem moet lopen. Romario zoekt meteen het doel. Hij is een onberekenbare voetballer en vooral snel op de eerste meters. Romario spaart zijn energie voor die ene actie waarmee hij een duel kan beslissen. Daarom moet ik accepteren dat hij in verdedigend opzicht minder werk verricht. Bij Mechelen heb ik geleerd om in dienst van het elftal te spelen. Dat was een hecht team en als er ook maar iemand verzaakte liep het niet meer. Bij Ajax was het weer anders. Daar mocht ik niet eens meespelen. Cruijff wilde dat ik voorin bleef wachten op de voorzetten van de flanken. Als ik er niet stond was ik verkeerd bezig. Ik ben ervan overtuigd dat Romario en ik een goed koppel gaan vormen.

Bij Ajax stond je met een ander fenomeen in de spits: Marco van Basten. Hoe verliep de samenwerking met hem?

Marco ging nogal tekeer in het veld. Hij hield je wakker met vloeken en tieren. Maar ook met aanwijzingen geven: 'ga naar links, ga naar rechts! Dekken!' Marco had dat voor zichzelf ook nodig. Soms ging hij weleens te ver. Ik herinner me een wedstrijd tegen een amateurclub. We hadden net gescoord en de aftrap moest worden genomen. Ik speelde toen achter Van Basten en hij wilde dat ik me in de middencirkel ook zo opstelde. Maar ik ging natuurlijk naast hem staan om zo snel mogelijk weer naar het doel te kunnen lopen. Dat schoot bij hem in het verkeerde keelgat. Marco heeft zich daarover zeker vijf minuten druk lopen maken. Ik moest er erg om lachen. Alles was dat seizoen ('86/'87) op Marco gefixeerd. Ik stond altijd vrij en maakte 23 doelpunten.

Wat is het verschil tussen Ajax en PSV?

Ajax heeft een stad achter zich staan. Dat merk je aan veel dingen. Er loopt bij die club een heel ander soort mensen rond. Brutaler, wat meer bravoure. Hier is de sfeer veel gemoedelijker. Qua organisatie denk ik dat PSV wat beter in elkaar zit. Als je ziet hoeveel mensen er werken in het trainingscentrum en in het stadion, dat is bij Ajax toch wat minder. Ik merk wel dat PSV kritischer wordt gevolgd. Ook door de pers. In Belgie en zelfs bij Ajax had ik dat gevoel niet. PSV heeft natuurlijk het predikaat van een miljoenenploeg. Er gaat inderdaad veel geld in de club om waardoor ze spelers weten te behouden en bijvoorbeeld Popescu kunnen kopen. Ik realiseer me vaak: je bent hier zeer bevoorrecht. Je wordt als voetballer in de watten gelegd, je krijgt een auto. Maar ik vind dat ik dat heb bereikt door goed te voetballen. Je moet alleen oppassen dat je niet gaat zweven. Hoewel iedere speler weleens zo'n periode heeft.

Jij hebt Aad de Mos meegemaakt bij Ajax en KV Mechelen. Kun jij je voorstellen dat hij een moeilijke periode doormaakt bij Anderlecht?

De Mos moet het kunnen redden bij Anderlecht. Hij heeft bij Mechelen bewezen een elftal te kunnen opbouwen. In zijn eerste seizoen beschikte hij bij Anderlecht over te veel technische voetballers. Nu heeft hij wat brekers gekocht. De Mos had er nog wel een paar bij willen hebben, maar dat was financieel kennelijk niet mogelijk. Hij bleek evenmin in staat om mij naar Brussel te halen. Aan het begin van het vorig seizoen vroeg hij al: 'wat moet je kosten?' Ik zei: 'zo en zo'. 'Geen probleem', antwoordde hij. Maar dat was dus wel een probleem. Ik heb altijd een zwak voor Anderlecht gehad. Toen ik 20 was ben ik al een keer in het Constant Vandenstock-stadion gaan kijken. Dat heeft toen grote indruk op mij gemaakt. Ik was te jong en koos voor twee jaar Ajax. Nu vormden de financien en de strubbelingen tussen Mechelen en Anderlecht een struikelblok.

Je viel af voor het WK. Hoe en waar heb je die klap verwerkt?

Toen Nederland tegen Egypte speelde vloog ik in een vliegtuigje boven de Grand Canyon. Ik ga graag naar Amerika op vakantie. Niemand kent me daar en dan kun je lekker jezelf zijn. Aanvankelijk had ik daar een vriend zitten. Via hem hebben mijn vriendin en ik nu een kennis in Californie. De andere wedstrijden van Oranje heb ik op een Spaanstalig kanaal bekeken. Ik kende het Nederlands elftal niet meer terug. Ik zag Van Basten een sliding maken en verdedigen. Ook hij ging werken voor de ploeg toen het niet liep.

Hoe is het Nederlands elftal woensdag op jou overgekomen?

Deze week ging het al niet veel beter. Het was geen leuke wedstrijd om naar te kijken. Maar Italie is natuurlijk ook een verkeerde tegenstander om een nieuw systeem uit te proberen. Je kunt dan beter tegen een zwakke ploeg spelen. Ik had wel verwacht dat ik weer niet zou worden geselecteerd. Hoewel, Kieft en Van Loen vielen ook af... Maar ach, het is toch beter dat ik eerst bij PSV mijn draai vind. Het is een voordeel dat ik weer in Nederland voetbal. Michels kan me van week tot week volgen. Als ik weer een invitatie krijg zal ik die graag aanvaarden. Het Nederlands elftal is het hoogste wat je als voetballer kan bereiken. Ik zal dan ook nooit bedanken voor Oranje.

Komende woensdag spelen jullie in het Europa Cup II-toernooi de return tegen Montpellier. Hoe kijk je tegen die wedstrijd aan?

Ik verwacht een ouderwetse Cup-avond. Ik ben met Mechelen en Ajax altijd ver gekomen in het Europa-Cuptoernooi. Daar reken ik nu ook weer op. Montpellier is geen wereldploeg, dat is duidelijk. We hebben in Frankrijk iets te angstig gespeeld, we hadden daar wat meer agressie moeten tonen. Maar dat kwam door het gebrek aan vertrouwen. We zullen weer een hecht team moeten worden. Ik lees ook die verhalen dat de onderlinge verhoudingen bij ons zo slecht zijn. Dat is allemaal overdreven, ik heb er tenminste nog niets van gemerkt. Ik proef eerder een stemming dat iedereen wil rechtzetten wat er vorig jaar is misgegaan. Een elftal hoeft ook geen vriendenclub te zijn, als je maar goed met elkaar kunt werken.