Bank loopt risico na interventie van Braks

LONDEN/ ROTTERDAM, 29 sept. De Amro Bank dreigt een strop van enige tientallen miljoenen op te lopen door een interventie van het ministerie van landbouw, toen dat nog onder leiding stond van oud-minister G. Braks.

De Amro Bank heeft nog ongeveer 90 miljoen gulden tegoed van het noodlijdende Ierse vleesbedrijf Goodman International. Een eis tot onmiddellijke terugbetaling werd met tegenzin ingetrokken na een telefoontje van een topambtenaar van Landbouw, plaatsvervangend directeur-generaal E. Pierhagen.

Volgens Amro-woordvoerder P. Evers was dat telefoontje 'van doorslaggevende betekenis'. Het bankroet van Goodman mede als gevolg van het uitblijven van betalingen door Irak werd afgewend, maar het bedrijf verkeert nog steeds in grote financiele moeilijkheden.

De topambtenaar nam vorige maand op verzoek van Braks contact met de Amro op. De bewindsman was gebeld door de landbouwcommissaris van de EG, de Ier MacSharry. Volgens Braks stelde MacSharry hem op de hoogte van de problemen bij het Ierse bedrijf en van de betrokkenheid van twee Nederlandse banken, ABN en Amro, die elk 90 miljoen tegoed hebben van het bedrijf. 'Jij moet dat weten', had MacSharry volgens Braks gezegd.

De oud-minister zegt zijn topambtenaar slechts te hebben gevraagd 'informatie in te winnen'. Hij ontkent dat hij zich heeft laten leiden door het belang van Goodman. De topambtenaar was gisteravond onbereikbaar voor commentaar.

Eerder verklaarde een medewerker van de Amro Bank in Londen, T. Marius, onder ede voor de rechtbank in Dublin dat 'een pleidooi van een Nederlandse minister van landbouw' ertoe had geleid dat de bank met tegenzin akkoord ging met uitstel van een aanvraag tot faillissement van Goodman.

In Ierland is grote opwinding ontstaan over het feit dat MacSharry zijn positie zou hebben misbruikt door Braks in te schakelen. Volgens het verdrag van Rome dienen 'leden van de Europese Commissie, in het algemeen belang van de Commissie, volledig onafhankelijk te zijn in het uitoefenen van hun verplichtingen'.

MacSharry ontkent in strijd met het algemeen belang te hebben gehandeld. Braks zegt dat hij in augustus het idee had dat MacSharry zich puur vanuit een Europese invalshoek met de zaak bezighield, maar hij heeft daarover nu twijfels. 'Ik krijg de indruk dat MacSharry nauwere banden met Goodman heeft dan ik destijds wist.'

De twee betrokken Nederlandse banken hebben de inmiddels aangestelde bewindvoerder van Goodman International tot begin oktober de tijd gegeven een faillissement af te wenden. Goodman is Europa's grootste vleesverwerkende en rundvleesexporterende onderneming. Haar verkopen besloegen tot voor kort 4 procent van de totale Ierse produktie.

Het bedrijf was, tot het eind augustus in financiele moeilijkheden raakte, in handen van de miljonair-zakenman Larry Goodman, een persoonlijke vriend van premier Charles Haughey. De Ierse eerste minister is door de problemen bij Goodman in grote politieke moeilijkheden geraakt.

Oorzaak van de crisis bij Goodman is het handelsembargo tegen Irak, waaraan Goodman in de laatste drie jaar voor 180 miljoen Ierse ponden (ruim een half miljard gulden) vlees heeft geleverd. Irak heeft daarvoor nog niets betaald. De totale schulden van Goodman blijken overigens meer dan 450 miljoen Ierse ponden te bedragen, een kleine anderhalf miljard gulden. Van de 33 banken die Goodman financieren, hebben Amro en ABN de grootste vorderingen.

Het dreigend faillissement van Goodman bracht het Ierse parlement van reces terug. De regering voerde op 29 augustus een wet in, waarvan Goodman ogenblikkelijk gebruik maakte om zich voorlopig te beschermen tegen een faillissementsaanvrage door de banken.

De Ierse oppositie beschuldigt de regering van premier Haughey ervan dat ze Goodman veel te lang de hand boven het hoofd heeft gehouden, onder andere door tegen het gezond verstand in exportkredietgaranties voor de handel met Irak te blijven verlenen. Daaraan kwam pas een einde toen Haughey vorig jaar na ternauwernood gewonnen verkiezingen een coalitie met de Progressief Democraten moest aangaan, onder wier druk hij de garantie moest intrekken.

MacSharry is een voormalig minister van financien en van landbouw in Ierland. Hij heeft, evenmin als Haughey, ooit een geheim gemaakt van zijn bewondering voor Goodman. Uitspraken als 'de EG heeft meer Larry Goodmans nodig' en 'alle hulde voor de bijdrage van de Goodman-organisatie aan de ontwikkeling van de landbouwsector in de Ierse economie' zijn daarvan recente voorbeelden.

    • Tom-Jan Meeus
    • Hieke Jippes