Monty Python's flying circus geen museumstuk

Klant komt winkel binnen. Honderdduizenden sketches zijn zo begonnen; alleen al in Nederland zit het gezamenlijke repertoire van Walden en Muyselaar en Andre van Duin er vol mee. Maar meteen daarna gebeurt er iets anders. Hello? Miss? roept de klant, als hij van de man achter de toonbank niet meteen een reactie krijgt. Miss? vraagt de winkelier, niet begrijpend waarom hij als juffrouw wordt aangesproken. Oh, I'm sorry, antwoordt de klant, I have a cold. Daarmee is het misverstand blijkbaar afdoende verklaard. Vervolgens deelt hij de reden van zijn bezoek mee. Hij heeft hier eerder een papegaai gekocht, die bij thuiskomst echter levenloos bleek te zijn. Morsdood, wijlen, an ex-parrot.

Men kan erover twisten welke uit het complete oeuvre van Monty Python's flying circus de beroemdste sketch is. Wellicht komt de glansrol van John Cleese in The ministry of silly walks voor dat epitheton in aanmerking, misschien is het de dode papegaai. Er zijn er, die beide uit het hoofd kennen. In elk geval is de winkelsketch vanavond weer te zien, want de BBC begint een nieuwe serie herhalingen (de hoeveelste?) van de Python-programma's, volgende week vrijdag gevolgd door een Omnibus-documentaire, waarin het verschijnsel volgens producent John Lloyd uitputtend tegen het licht wordt gehouden inclusief interviews met alle zes leden van de groep.

Eigenlijk had de BBC een jaar geleden willen vieren, dat twintig jaar voordien (op 5 oktober 1969) de eerste Python-aflevering werd uitgezonden. Ter voorbereiding van het jubileum werd die documentaire gemaakt, waartoe de zes zich voor het eerst na jaren weer allemaal in dezelfde opnamestudio bevonden. Maar op de avond voor 5 oktober 1989 stierf Graham Chapman, de man die van alle Python-leden sinds het uiteenvallen van de groep het minst succesvol was geweest. Daarmee kreeg de laatste groepsfoto een historische betekenis, die een te navrante schaduw over de feestviering zou werpen. Nooit, zo was nu duidelijk, zou Monty Python herleven. Het laatste tv-programma was al in 1974 gemaakt, de laatste bioscoopfilm in 1983. Sindsdien doken geregeld berichten op over nieuwe plannen, waaraan door de dood van een van hen net als bij de Beatles nu voorgoed een eind kwam.

De heren hadden vorig jaar al gemengde gevoelens over de aandacht die de BBC aan de mijlpaal wenste te besteden. 'Dit is de laatste nagel aan onze doodskist, ' sprak Terry Gilliam tegen de Radio Times. 'Het betekent dat we nu definitief tot ouwe zakken zijn verklaard.' Eric Idle vatte de geschiedenis van Python in vier woorden vast: from cult to institution. En Terry Jones zei: 'We zijn een museumstuk geworden.'

Toch zal ook vanavond weer blijken, dat er nog merkwaardig veel leven in de oude programma's zit, zelfs in die sketch over een dode papegaai.

Monty Python's flying circus, BBC 2, 22.30-23.00u.