Mexico proeft van leven zonder schuld

ROTTERDAM, 27 sept. Is er leven na de buitenlandse schuldencrisis?

De Mexicanen waren sterk geneigd die vraag negatief te beantwoorden nadat hun land in 1982 niet meer aan zijn buitenlandse betalingsverplichtingen kon voldoen en in feite bankroet raakte. Tijdens de daarop volgende jaren van pijnlijk saneren, bezuinigen en broekriemaanhalen werd de stemming er niet vrolijker op. Maar toen Mexico's financiele goeroe en voornaamste schuldenonderhandelaar Jose Angel Gurria eerder deze maand in het Amsterdamse hoofdkwartier van de NMB-Postbank Nederlandse zakenlieden en potentiele investeerders toesprak was van enige somberheid niets meer te merken.

'Wij presenteren ons nu als een betrouwbare partner', aldus de flamboyante Mexicaan, wiens onderhandelingscapaciteiten en intelligentie in de donkere jaren tachtig door de buitenlandse schuldeisers werden gevreesd en bewonderd. 'Een groeiende markt van meer dan tachtig miljoen mensen, strategisch gelegen, met geavanceerde en moderne nationale ondernemers, bekwame en slagvaardige arbeidskracht, en een stabiel politiek, legaal en economisch klimaat, kortom een land dat klaar is om weer te groeien en te floreren in een leven na de schuld'.

Mexico mikte met zijn schuldenstrategie de afgelopen twee jaar niet op de zoveelste herstructurering van zijn schuldenlast. Het land eiste een zodanige vermindering van zijn financiele overdrachten aan de buitenwereld dat een hervatting van zijn economische groei mogelijk zou worden.

In de eerste fase van deze strategie, die liep van december 1988 tot juni 1989, werden nieuwe akkoorden gesloten met multilaterale instellingen als de Club van Parijs (crediteurenlanden), de Wereldbank en het Internationale Monetaire Fonds. Daarna begon het veel moeilijkere overleg met zo'n vierhonderd commerciele banken, bij wie Mexico voor 52,5 miljard dollar in het krijt stond.

Na langdurige en soms grimmige onderhandelingen gingen de banken uiteindelijk akkoord met een mede door Mexico's toponderhandelaar Gurria ontwikkeld 'menu' 43 procent van de banken koos voor schuldenvermindering, 47 procent voor vermindering van de rentebetalingen en 10 procent voor het verstrekken van nieuw geld. Al met al levert dat Mexico een jaarlijkse schuldenverlichting op van ongeveer vier miljard dollar.

Gurria: 'Als gevolg van de akkoorden van de laatste twee jaar ligt de schuldencrisis nu achter ons'.

Mexico's totale buitenlandse schuld daalde de laatste twee jaar van ruim honderd miljard dollar tot zo'n tachtig miljard, van 77 procent van het bruto nationale produkt in 1987 tot 44,7 procent nu en hopelijk tot 32 procent in 1994.

Door het weerkerende vertrouwen van binnen- en buitenlandse kapitalisten halveerde de binnenlandse rentestand met alle vreugdevolle gevolgen van dien voor de evenzeer knellende binnenlandse schuldenlast. Sinds het akkoord met de commerciele banken bereikten de buitenlandse investeringen 2,4 miljard dollar en werd voor eenzelfde bedrag toegezegd. De terugkeer van Mexicaans vluchtkapitaal wordt over dezelfde periode geschat op 3 miljard dollar terwijl een bedrag van nog eens 1,5 miljard dollar aan buitenlands geld zijn weg vond naar de beurs in Mexico-Stad. En wat ook zeer belangrijk was: Mexico wist voor een miljard dollar te verwerven op de internationale kapitaalmarkt.

'Onze terugkeer op de internationale kapitaalmarkten is daarmee een feit en kwam veel eerder dan iemand durfde voorspellen', aldus Gurria.

Toch weegt de hernieuwde toevloed van buitenlands kapitaal naar Mexico nog niet op tegen de kapitaaluitstroom. Dit keer is niet kapitaalvlucht de boosdoener maar het overigens zeer succesvolle beleid van economische liberalisering en opening naar de buitenwereld dat de Mexicaanse regering de afgelopen jaren voert.

Zo'n beleid was onvermijdelijk en biedt vele voordelen. Maar het heeft ook geleid tot een explosieve groei van de importen waardoor de regering in Mexico-Stad vorig jaar werd verrast door een tekort van 3,5 miljard dollar op de handelsbalans.

Om dat tekort weg te werken en de vorig jaar bereikte economische groei van 3 procent dit jaar verder op te voeren tot een voorgenomen 3,5 procent zijn miljarden dollars aan buitenlandse investeringen nodig. En die noodzaak niet het pochen over de succesvolle liquidatie van het schuldenprobleem was de reden voor het bezoek dat Jose Angel Gurria en enkele andere zwaargewichten uit Mexico's financieel-economische wereld deze maand aan Amsterdam brachten.

'De mogelijkheden voor buitenlandse ondernemers liggen bij ons nu voor het oprapen', sprak de Mexicaanse onderminister voor buitenlandse investeringen Sanchez Ugarte bij die gelegenheid. Of Nederlandse investeerders dat met hem eens zijn kan al spoedig blijken. Want in november zal minister Andriessen van economische zaken in het gezelschap van een groep vaderlandse ondernemers Mexico-Stad bezoeken.

    • Ferry Versteeg