'Huisarts die te veel voorschrijft top van ijsberg'

AMSTERDAM, 28 sept. Het onderzoek onder Amsterdamse huisartsen en specialisten waaruit gebleken is dat 26 van hen gemiddeld 666 slaap- en kalmeringstabletten pillen per dag voorschrijven, is volgens de inspecteur voor de geneesmiddelen in Noord-Holland, dr. H. I. Hannema, 'het topje van de ijsberg'.

'Kijk je naar het aantal artsen dat driehonderd slaap-en kalmeringstabletten per dag voorschrijft, dan blijken dat er al honderd te zijn. Ik kan mij voorstellen dat in praktijken waar veel verslaafden zijn, veel van deze middelen worden voorgeschreven, maar dat 26 artsen dagelijks samen ruim zeshonderd tabletten voorschrijven, verrast me wel', aldus Hannema. Al eerder heeft de inspectie artsen gewaarschuwd terughoudend te zijn met het voorschrijven van het slaapmiddel rohypnol. Dit middel kwam de afgelopen jaren regelmatig in opspraak omdat het in combinatie met alcohol mensen kan aanzetten tot het plegen van zeer enstige geweldsmisdrijven. De rechtbank in Maastricht behandelde begin juli van dit jaar een zaak tegen een man uit Schinveld die onder invloed van rohypnol en alcohol een vrouw had verkracht en vermoord. Rohypnol wordt door drugsverslaafden vaak gebruikt als 'aanvullend' middel. Er bestaat een levendige zwarte handel in. Veel verslaafden die het middel op recept krijgen, verkopen het door aan andere gebruikers. Ook onder de rest van de bevolking is het gebruik van slaap-en kalmeringsmiddelen hoog. Volgens Hannema worden per jaar driehonderd miljoen van deze tabletten geslikt. Dit voorjaar sloeg de Consumentengids alarm over de gevaren van medicijngebruik onder vooral ouderen. Bejaarden reageren vaak anders op geneesmiddelen dan jongere mensen. De meeste slaapmiddelen werken ook als spierverslapper waardoor de kans op vallen groter wordt. Sommige deskundigen wijten het grote aantal heupbreuken bij bejaarde vrouwen zowel aan botontkalking als aan het gebruik van slaapmiddelen. Het Nijmeegse Sint Radboudziekenhuis deed vorig jaar valium, librium en mogadon in de ban. Deze middelen werden nog slechts verstrekt op uitdrukkelijk medisch voorschrift.

Dat geldt niet voor middelen als seresta en levanxol. Die bleken zeker zo effectief te zijn en hebben als voordeel dat ze een kortere werkingsduur hebben en minder afbraakprodukten in het lichaam achterlaten. Uit een recent onderzoek bleek dat bijna tien procent van de schoolgaande jeugd (11 tot 20 jaar) ervaring heeft met het slikken van kalmeringsmiddelen. De combinatie van moeilijkheden thuis en de dagelijkse gang naar school bleek voor drie procent van alle leerlingen van het voortgezet onderwijs oorzaak van stress die met kalmeringsmiddelen werd onderdrukt.