Elektrische pieper

Klaas de aardappelboer reed fluitend in zijn vrachtwagentje over de polderweg om tien mud af te leveren toen hij langs de kant een auto zag met pech. Hij stopte en vroeg wat er aan de hand was. Wat hij al dacht: acu op. 'Dat zullen we eens even verhelpen', zei Klaas tegen de bestuurder. Hij bevestigde de acuklemmen van zijn trouwe beestje aan de acu van de personenwagen, zodat deze al gauw weer startte. Toen hij ze weer in zijn eigen auto wilde aansluiten, was hij vergeten wat ook al weer plus was en wat min. Wat te doen? 'Ach', bromde de handige handelaar, 'Ik heb niet voor niets een lading piepers bij me!' Vandaag gaan we met behulp van een aardappel bepalen welke pool van een zaklantaarnbatterij plus is en welke min. We hebben nodig: een platte zaklantaarnbatterij van 4,5 volt, twee stukjes koperdraad, een aardappel en een mes.

Verbind de stukjes koperdraad aan de polen van de batterij. Snij de aardappel doormidden en steek de uiteinden van de beide stukjes koperdraad een centimeter of twee, drie van elkaar in de aardappel. Kijk wat er met het weefsel van de aardappel rond de koperdraadjes gebeurt.

Al snel zal rond de ene draad een groene kleur ontstaan en aan de andere kant verschijnen kleine belletjes. De draad waar de aardappel groen kleurt is de positieve draad. Hij bestaat uit kleine deeltjes, koperatomen, en die bestaan op hun beurt uit een positieve kern met negatieve deeltjes eromheen, elektronen. In de draad uit de positieve pool is een gebrek aan elektronen. Sommige koperatomen raken hun elektronen kwijt, zijn dan positief geladen en reageren met negatieve deeltjes in de aardappel tot een zout en dat zout is groen.

De draad waar de belletjes ontstaan is de negatieve draad. De belletjes bestaan uit een gas, waterstofgas, dat onstaat bij een andere chemische reactie bij deze draad. Het waterstofgas ontstaat doordat elektronen uit de draad reageren met water in de aardappel.

    • Felix Eijgenraam
    • Boem 35