Verwarring over toepassing luchtblokkade

NEW YORK/ AMMAN, 27 sept. In de eerste uren na de instelling van een luchtblokkade tegen Irak is gisteren grote verwarring ontstaan over de vraag of passagiersvluchten van en naar Irak zijn toegestaan. Jordanie annuleerde eerst alle vluchten, maar liet later weten de zaak nog eens te bestuderen.

Volgens juridische experts uit Westerse landen zijn passagiersvluchten krachtens resolutie 670 van de Veiligheidsraad toegestaan, maar moeten de vliegtuigen worden geinspecteerd op mogelijke schendingen van het handelsembargo tegen Irak. De Britse minister van buitenlandse zaken Douglas Hurd verwoordde ook die positie, maar zijn Sovjet-ambtgenoot Edoeard Sjevardnadze vroeg zich af of de drie Iraakse passagiersvluchten op Amman van gisteren geen schending van resolutie 670 vormde.

Ook de woordvoerster van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken nam een harde positie in, en stelde dat ook passagiersvluchten, als commerciele activiteit, zijn verboden. Maar ook volgens Washington zijn humanitaire vluchten, zoals de evacuatie van buitenlanders uit Irak, toegestaan. Overigens lieten de VS weten niet van plan te zijn de blokkade met militaire middelen door te voeren. Minister van defensie Cheney zei ook niet te verwachten dat president Bush andersluidende instructies zal geven.

De Jordaanse minister van buitenlandse zaken, Marwan Qassem, liet gisteren in New York aanvankelijk weten dat Jordanie alle vluchten van Iraqi Airways opschortte. Hij stelde dat Jordanie 'een minimaal aantal' vluchten had laten voortduren na de aanvaarding van het handelsembargo door de Veiligheidsraad, in augustus, uit humanitaire overwegingen, 'om de beweging van buitenlandsse staatsburgers uit Irak en Koeweit te vergemakkelijken'. Qassem kwam enkele uren later met een tweede verklaring, waarin stond dat Amman de kwestie van de Iraakse vluchten nog eens zou besturen in oevreenstemming met resolutie 670. Er werd geen verklaring gegeven voor de wijziging, die de verwarring over de tekst lijkt te weerspiegelen. Kennelijk in antwoord op de scherpe kritiek op Jordanies sympathie voor Irak onderstreepte Qassem wel tegenover verslaggevers dat Jordanie zich houdt aan de resoluties van de Veiligheidsraad, al was er 'altijd wel iemand die twijfel probeerde te zaaien of wij onze verplichtingen wel nakwamen '.

De Internationale Burgerluchtvaart Organisatie (ICAO), een VN-orgaan, stelde zich gisteren op he standpunt dat de resolutie op vracht slaat, niet op passagiers. 'Het idee is bevoorrading te voorkomen, met name militaire leveranties', aldus een woordvoerder. (Reuter, AP, AFP)