'Onderzoek Goudsmit in Buck-zaak fragmentarisch en slecht onderbouwd'; Kritiek hoogleraren overtuigt vakgroep

AMSTERDAM, 27 sept. De groep-Goudsmit heeft alsnog het virologische deel van het geruchtmakende AIDS-artikel ingetrokken dat hij samen met prof. H. M. Buck in Science publiceerde. Deze beslissing werd ingegeven 'mede op grond van het commentaar dat de vakgroep op maandag bereikte' van de zijde van vier collega-hoogleraren, aldus prof.dr. J. van der Noordaa, hoofd van de Afdeling Virologie van het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam waaronder de groep van prof.dr. J. Goudsmit ressorteert.

De vier critici, de moleculair-biologen prof.dr. A. J. van der Eb uit Leiden en prof.dr. P. C. van der Vliet uit Utrecht, de viroloog prof.dr. C. J. M. Melief uit Amsterdam en de viroloog prof.dr. W. J. M. Spaans uit Leiden, bestudeerden op verzoek van NRC Handelsblad het virologische aandeel van het Science-artikel van Buck en Goudsmit.

Naar het oordeel van de hoogleraren waren de virologische proeven zoals beschreven in het Science-artikel (specifieke remming van het AIDS-virus door het veronderstelde anti-AIDS-middel van prof.dr. H. M. Buck uit Eindhoven) 'fragmentarisch' en 'slecht onderbouwd' omdat essentiele controles ontbraken. In een artikel in de bijlage Wetenschap en Onderwijs van dinsdag pleitten de vier ervoor dat niet alleen de chemische resultaten van de groep-Buck zouden worden ingetrokken, maar tevens de virologische resultaten van de groep-Goudsmit. De tekst van het krante-artikel werd op maandagochtend voor commentaar aan de groep-Goudsmit voorgelegd.

Na de bekendwording van de ondeugdelijkheid van de preparaten van Buck werd op 24 augustus door de groep-Goudsmit een rectificatiebrief aan Science aangeboden, waarin wel de organisch-chemische resultaten van de groep-Buck werden ingetrokken, maar het virologische gedeelte van de groep-Goudsmit niet. De rectificatie werd vorige week in iets verkorte vorm door Science geaccepteerd voor publicatie in het nummer van 5 oktober a.s. De virologische claims bleven in deze 'definitieve' versie, waarvan de gecorrigeerde drukproeven vorige week door Goudsmit aan NRC Handelsblad ter hand werden gesteld, onverkort gehandhaafd. De vier hoogleraren hebben van de concept-rectificatiebrief en de gecorrigeerde drukproeven gebruik gemaakt bij het formuleren van hun kritiek.

De intrekking van het hele virologische deel van het Buck-Goudsmit artikel geschiedt door het alsnog schrappen van vrijwel de gehele laatste alinea van de reeds geaccepteerde definitieve versie van de rectificatiebrief, die inmiddels 'in press' is.

Op de vraag of er naar aanleiding van de zaak door de Universiteit van Amsterdam een onderzoek zal worden ingesteld, zegt Van der Noordaa hiervan indien nodig een voorstander te zijn.

Van der Noordaa zegt kritiek te hebben op het feit dat de vier hoogleraren hun methodologische bezwaren via de pers wereldkundig hebben gemaakt. 'Indien in een eerder stadium met de heren gesproken had kunnen worden', aldus Van der Noordaa, 'waren wij door hun argumenten te overtuigen geweest.'

In een reactie namens de vier hoogleraren verklaarde prof.dr. P. C. van der Vliet gisteravond dat zij niet inzien waarom zij niet zouden mogen reageren op vragen met betrekking tot het gepubliceerde Science-artikel en op de concept-rectificatiebrief en de drukproeven die door Goudsmit zelf aan NRC Handelsblad ter beschikking zijn gesteld. Van der Vliet: 'De zaak is nu eenmaal voortdurend in de openbaarheid behandeld, niet in de laatste plaats door het toedoen van de auteurs van het Science-artikel zelf. Als men het materiaal in een eerder stadium eigener beweging aan ons ter beoordeling had gegeven, zouden we gaarne aan dat verzoek hebben voldaan.' Van der Vliet voegde hieraan toe dat de vier hoogleraren 'blij zijn dat de groep-Goudsmit de juiste conclusie heeft getrokken' en dat op deze wijze 'de zaak internationaal op een correcte wijze wordt rechtgezet. Wat ons betreft is de openbare discussie hiermee gesloten'.