Geestdrift

Wie zich zorgen maakt over de Duitse eenheid, moet vooral eens naar het herenigde Berlijn gaan. Vier maanden ben ik hier nu, en ik heb nog niemand met geestdrift over de Duitse hereniging horen spreken. O ja, een keer: een dronken man die in de Oostberlijnse S-Bahn, ter afsluiting van een welbestede zondagmiddag, tegen zijn vrouw steeds maar 'Deutschland, Deutschland', met zo'n langgerekte 'eu', zat te roepen.

Maar toen in dezelfde wagon een andere man zijn vrouw begon uit te schelden en af te tuigen, op een manier die deed vermoeden dat zij wel vaker zo het welbestede weekeinde afsloten, staakte de nationalist zijn gerucht, en nam het leven zijn normale loop.

Nee, de lofzang op het grote, langverbeide historische moment van vereniging is toch meer iets voor toespraken van politici.

Op straat overheerst het gekanker. Het verst gaat dat in West-Berlijn. Fijn dat we nu weer een 'Hinterland' hebben natuurlijk bedoeld wordt met name een picknickplaats op mooie zondagmiddagen. Maar de prijs is wel hoog. Voorbij zijn de dagen van de belastingkorting en de vrijstelling van militaire dienst, eens maatregelen om de ontvolking van het eiland West-Berlijn tegen te gaan.

Nu is datzelfde West-Berlijn van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat overvol met winkelende Oostberlijners, en bussen vol toeristen die het Berlijnse wonder tot zich komen nemen. Met name het linkse of voormalig linkse volkje, de studentenrevolutie van 1968 veilig achter zich, heeft het moeilijk. Niet alleen is er een nieuwe bende autonomen opgestaan, die zich specialiseert in het aanbellen bij champagneparty's, vlak voor de gasten komen, en het dan gewapenderhand inladen van flessen en voedsel van de traiteur in de gereedstaande bestelwagen. Nee, ook de droom van West-Berlijn als een zelfbesturende, ecologische republiek gaat dagelijks in benzinedampen op. Wat baten de door het progressieve gemeentebestuur zorgzaam aangelegde fietspaden van rode tegels, als daarop dagelijkse honderden Polen naast de bus, wachtend op de chauffeur, hun bij tientallen aangekochte dozen met bierblikjes en videorecorders neerzetten?

Het begrip 'fietspad' heeft in Polen nog geen ingang gevonden, evenmin als in het door grote gaten in het wegdek gekenmerkte Oost-Berlijn. En het progressieve volkje in zijn kleurige fietsuitrusting heeft het agressief bellen en uitleggen wat een fietspad is maar opgegeven.

Als Nederlander mag men hier in West-Berlijn op veel mededogen rekenen. Was niet onlangs in de plaatselijke pers breed uitgemeten dat volgens een opiniepeiling van Elsevier een onwaarschijnlijk hoog percentage Nederlanders slecht sliep wegens de Duitse eenheid? Nu, daar is men het volkomen mee eens, we hebben volkomen gelijk.

Vergeefs leg ik uit dat naar mijn smaak de anti-Duitsheid van veel Nederlanders, vooral van de jongeren onder hen, een primitief en naief en derhalve ergerlijk dom verschijnsel is en dat ik me ervoor zou schamen hier als buitenlander steeds maar versleten stereotiepen te onderhouden.

Oh, ben ik niet van mening dat het Vierde Duitse Rijk een bedreiging is? Merkwaardig, dat lijkt ons nogal evident. Vooral die lui in de DDR, die zullen voorlopig nog wel arm blijven natuurlijk, en dus een dankbare prooi voor extreem-rechtse filosofieen worden. Alle reden voor krachtig toeteren dus, als er weer zo'n Trabant-rijder in het Westberlijnse verkeer aarzelend van rijstrook probeert te veranderen.

Leuk land trouwens, Nederland, zo tolerant. Alleen gaan we met onze volgende minivakantie ergens anders heen. Ze zijn zo onvriendelijk in de winkels en cafes van Amsterdam, als ze merken dat je een Duitser bent.

Grote politiek en dagelijks leven in Berlijn gaat dat niet echt samen.