Fysieke en politieke invloeden verzwakken schaatsploeg van DDR

DEN HAAG, 26 sept. Met meer dan normale belangstelling heeft de Nederlandse schaatstop de afgelopen maanden de toenadering tussen Oost- en West-Duitsland gevolgd. Uit het oogpunt van concurrentie is het interessant te weten welke consequenties de samenvoeging van de twee landen heeft voor het langebaanrijden. Met name Jan Wiebe Last, de coach van de vrouwen, houdt de ontwikkelingen in de DDR met argusogen in de gaten. Zeker de laatste jaren leek de Nederlandse vrouwenkernploeg een onoverbrugbare achterstand te hebben op de Oostduitsen. Maar door de jongste politieke ontwikkelingen kan in het pre-Olympische seizoen die kloof wellicht worden verkleind.

Jan Wiebe Last gelooft niet dat het Oostduitse bolwerk in het eerste jaar van de eenwording onmiddellijk zal instorten 'want de faciliteiten hebben ze nog steeds'. Wel wijst hij erop dat een aantal kopstukken komend seizoen niet aan de start zal verschijnen. Ex-wereldkampioene Constanze Moser is in verwachting. De huidige titelhoudster Jacqueline Borner werd op de fiets aangereden door een auto en van Gunda Kleemann, de Europese kampioene, is bekend dat zij tobt met haar rug.

Jan Wiebe Last mocht begin juni vijf dagen in de werkplaats kijken van de Oostduitse 'talentenfabriek'. 'Ik ben ervan overtuigd dat een groepje fanatiekelingen door zal gaan met topschaatsen', luidt zijn conclusie. 'Maar zij zullen straks moeten rekenen op een beperkte begeleiding. De research en de kennis zoals dat tot nog toe was opgebouwd is onbetaalbaar geworden.' Last noemt twee simpele voorbeelden. 'De rijdsters werden uitgebreid gevolgd door video-opnames. Bloedmonsters konden ter plekke naast de ijsbaan in een laboratorium worden geanalyseerd, terwijl wij daarvoor zijn aangewezen op de geneeskundige dienst van de Hoogovens, hetgeen veel meer tijd in beslag neemt. Dit soort zaken wordt allemaal minder.'

Prijskaartje

Last kreeg in Berlijn de indruk dat de Oostduitsers hun faciliteiten aan het westen willen verkopen, zolang het nog kan. 'Aan alles hing een prijskaartje. Ik kreeg bijvoorbeeld een hoop paramedische hulpmiddelen aangeboden. Ik heb proeven meegemaakt met ondermeer de sprintsterren Uwe Jens Mey en Angela Hauck. Het zag er allemaal erg indrukwekkend uit, maar het werd me wel duidelijk dat straks het kapitaal zal ontbreken om dit alles voort te zetten.'

Ook mannencoach Ab Krook is ervan overtuigd dat de Oostduitse schaatswereld na de eenwording moet inleveren op faciliteiten en begeleiding. 'Al heeft Willy Daume miljarden Marken toegezegd voor de Duitse sportwereld. Ik denk dat bepaalde zaken toch niet meer tot de mogelijkheden zullen behoren. Kijk, het schaatsen werd in de DDR altijd goed bedeeld omdat het op de Winterspelen een tak van sport is die veel medailles oplevert. Met relatief weinig investeringen kon een berg plakken worden verdiend. En alles natuurlijk ter meerdere eer en glorie van het systeem. Nu de politieke filosofie is gewijzigd zal eerder naar de populariteit van de sport gekeken worden dan naar de medaillekansen. Dit gaat weer ten koste van de faciliteiten. In het verleden gingen de Oostduitsers vier weken lang naar het dure Davos, met twee, drie trainers per ploeg, een uitgebreide medische staf en een leger officials van de bond. Wij hebben ons dat nooit kunnen permitteren. Zij nu ongetwijfeld ook niet meer.'

Krook vraagt zich af welke invloed de samensmelting van de twee Duitslanden zal hebben op kwaliteit van de ploegen voor de grote internationale toernooien. 'Gaan ze uit van de beste vier van beide landen, of mag elk land een rijder afvaardigen aangevuld met de beste twee? Het wordt de komende maanden erg interessant om de besluitvorming hierover te volgen.'

Van directe concurrentie heeft Krook uit Duitsland overigens weinig te duchten. Met zijn mannen-allroundploeg miste hij vorig jaar eigenlijk alleen maar de wereldtitel, die in handen kwam van de Noor Johann Olav Koss. Het elitekorps van Krook wordt mogelijk nog sterker nu ex-wereldkampioen Leo Visser weer deel uitmaakt van het team. Krook: 'Visser gaat, nu zijn opleiding praktisch is voltooid, bij de KLM op een F27 vliegen. Maar vanaf 1 november staat hij geheel conform de regels zes maanden op non-actief. Wel, in die periode kan hij keurig het schaatsseizoen afwerken. In het voorjaar zullen we dan wel zien of het met het oog op de Olympische Winterspelen de moeite waard is bepaalde offers te brengen binnen zijn werk als vlieger.'

    • Erik Oudshoorn