Bollenproject bedoeld als 'kerstcadeau'

STADSKANAAL, 25 sept Ze is 55 jaar en vier jaar werkloos. Afgelopen zaterdag viel uit het niets plotseling een brief van het arbeidsbureau uit Stadskanaal op haar deurmat. Even nog had ze de indruk dat het om een excursie ging. Stond er tenslotte niet in vette letters gedrukt dat het vervoer naar de bollenstreek per luxe touringcar gratis verzorgd zou worden? Maar nadere bestudering van de brief hielp haar uit de droom. Mevrouw G. Withaar werd geacht 'in de omgeving van Hoorn' te helpen bij het 'pluizen van leliebollen'. Als stok achter de deur vermeldde de brief ook nog dat de directeur van het arbeidsbureau L. Drijfhamer zich bij weigering genoodzaakt zou zien de Sociale Dienst in kennis te stellen. En dat zou wel eens vervelende gevolgen voor haar uitkering kunnen hebben.

Directeur Drijfhamer is inmiddels 'ergens in Leeuwarden' ondergedoken en heeft een spreekverbod opgelegd gekregen. Stroomlijning van de perscontacten, heet dat officieel. 'In de brief stond ook nog dat na het werken in de bollen mijn toekomst er beter uit zou gaan zien. Na twee maanden werken zou ik gratis in aanmerking kunnen komen voor een beroepsgerichte scholing. Ik ben 55!', zegt Withaar. De brief is inmiddels herroepen en excuses zijn onderweg.

Is in Stadskanaal sprake geweest van een overijverige directeur van het arbeidsbureau? Of heeft mischien iemand een proefballonetje willen oplaten? Feit is dat al jaren het ministerie van sociale zaken elk seizoen alle arbeidsbureaus in Nederland aanschrijft met het verzoek werkzoekenden te wijzen op het personeelstekort in de bollenstreek. Elk jaar wordt die brief keurig netjes door iedereen genegeerd. Zo niet door de directeur van het arbeidsbureau in Stadskanaal, waar het werkeloosheidspercentage met 15 procent eenderde boven het landelijk gemiddelde ligt. 'Drijfhamer had het voortdurend over 'een kerstcadeautje' voor de werkloze mensen in Stadskanaal. Tijdelijk werk in de bollenstreek voor een extra zakcentje', zegt districtbestuurster T. van Koningsveld van de Voedingsbond FNV. 'Hij heeft het bollenproject waarschijnlijk met de beste bedoelingen maar zeer amateuristisch opgezet.' Al eerder deze maand had Drijfhamer 250 jonge werklozen opgeroepen zich voor het werk in de bollenstreek te melden. Slechts 32 mensen waren daar op af gekomen en Drijfhamer stuurde nog een brief. Nu naar iedereen in zijn bestand die als 'produktiemedewerker' staat ingeschreven. Onder hen ook veel oudere ex-werknemers van Philips die bij hun ontslag de verzekering hadden gekregen niet meer bemiddeld te zullen worden. 'Bij Philips zat ik in de beeldbuizen en later in de kleine huishoudelijke apparaten. Wat moet ik nu met bollen?', vraagt Withaar zich af.

Na de eerste brief aan de jongere werklozen had het FNV ook al geprotesteerd tegen de knullige wijze waarop het bollenproject was opgezet. 'Er was niets geregeld. Het vervoer naar Noord-Holland was niet gratis en er werd ook geen vergoeding verstrekt voor verblijfskosten in de bollenstreek. Dat betekende voor sommige werkwillige werknemers een inkomensachteruitgang van 350 gulden', zegt Koningsveld.

Toen al deze zaken wel geregeld waren, bleken de arbeidscontracten niet in orde. In de bollenstreek zouden, zo zegt Koningsveld, nog maar 140 vacatures zijn die gemakkelijk met vrijwilligers uit Amsterdam, Hoorn en Alkmaar vervuld zouden kunnen worden'. Toch stuurde Drijfhamer de tweede brief en dat betekende meteen voorlopig het einde van het hele bollenproject vanuit Stadskanaal. Districtmanager J. van der Ploeg van de Groningse Arbeidsvoorziening beloofde gisteren na een bezetting van het arbeidsbureau in Stadskanaal door boze werklozen dat niemand meer gedwongen kan worden. Dat de mensen van Philips een brief hadden gekregen noemde hij 'een regelrechte fout'.

Gisteravond werd in de gemeenteraad van Stadskanaal nog een achterhaalde discussie gevoerd over het hele project. Iedere partij hekelde de gang van zaken en keurde het optreden van Drijfhamer in soms felle bewoordingen af. Maar een motie van de PvdA-fractie waarin ook werd vastgelegd dat het verrichten van tijdelijke werkzaamheden in de bollenstreek slechts op basis van vrijwilligheid mag plaatsvinden haalde het niet. Vooral het CDA meent dat sommige categorien werkzoekenden best verplicht kunnen worden werk te verrichten met de sanctie van een strafkorting. Fractievoorzitter E. Wubs (CDA) had het over de 'langdurig, ongeschoolde, ongehuwde alleenstaande jongere werkloze' die best naar Noord-Holland zouden kunnen worden gestuurd.

Maar ook daar zal vooralsnog geen sprake van zijn. Nu is bepaald dat alleen op basis van vrijwilligheid mogelijk nog mensen uit Stadskanaal naar de bollenstreek zullen vertrekken. Maar helemaal zeker is dat nog niet. Eerst moet nog worden vastgesteld dat de mensen uit Stadskanaal in de bollenstreek wel nodig zijn en niet straks met de herfstvakantie weer naar huis worden gestuurd omdat de bollenkwekers het werk liever door goedkope scholieren laten doen.

En directeur Drijfhamer? De FNV heeft zijn hoofd geeist maar volgens een woordvoerder van het ministerie van sociale zaken worden er op dit moment geen stappen tegen hem overwogen.

    • Henk Kool