Opvang van asielzoekers in Dordrecht loopt op rolletjes

DORDRECHT, 24 sept. Waar de rest van Nederland vaak morrend de komst van asielzoekers tegemoet ziet, zijn vluchtelingen in Dordrecht meer dan welkom. In vluchtelingenland wordt al gesproken van 'het succes van Dordrecht' en andere dorpen en steden die met de opvang van asielzoekers te maken krijgen worden door het ministerie naar Dordrecht verwezen om te zien hoe het moet.

Wat is het geheim van Dordrecht en waarom onstaan in deze plaats met 110.000 inwoners geen problemen? Volgens wethouder H. G. Fermina (D66) die al eens vanwege zijn Arubaanse afkomst gekscherend is verweten dat hij al zijn vriendjes naar Dordrecht haalt schuilt het geheim in het 'jofele karakter' van de Dordtse bevolking. 'Het is een kwestie van goed samenwerken tussen de verschillende diensten die met de opvang zijn belast. Maar het zijn voornamelijk onze bewoners die een goede opvang van asielzoekers uit alle windrichtingen mogelijk maken. Tenslotte speelt goede voorlichting een belangrijke rol. Ook al moet je die achteraf geven', zegt Fermina met een verwijzing naar 'de overval' die het ministerie van WVC in samenwerking met de minister-president vorige week pleegde en acht burgemeesters op een centraal asielzoekers centrum in hun gemeenten trakteerden.

Dordrecht zit met de opvang van in totaal 370 asielzoekers ver boven het landelijke gemiddelde. Het gaat om 220 vluchtelingen die gebruik maken van de zogenoemde Regeling Opvang Asielzoekers (ROA) en 150 man die in een centraal opvangcentrum zitten in afwachting van hun verdere plaatsing. De 220 zitten in gewone, door de gemeente en de woningbouwcorporaties beschikbaar gestelde woningen en zijn in afwachting van de behandeling van hun asielverzoek.

Dat Justitie in de problemen zit met de verwerking van de aanvragen maken de cijfers van Dordrecht zonneklaar. In 1987 was de gemiddelde verblijfsduur van een asielzoeker, die wachtte op een beslissing, 19 weken. In september 1988 was dat al opgelopen tot 31 weken. In januari van dit jaar wachtte de gemiddelde asielzoeker 49 weken in een woning in Dordrecht op een beslissing en gisteren bleek die wachttijd opnieuw opgelopen tot 66 weken.

Het hoofd van het Dordtse directoraat sociale dienst J. Haye maakt zich over deze lange wachttijden zorgen. 'Het is voor niemand goed. We hebben er mensen tussen zitten die al drie jaar wachten op een verblijfsvergunning. Voor de Tamils druppelen nu pas de eerste vergunningen binnen. En dan nog maar een C-status en dat betekent dat ze als de situatie in hun land het toestaat, ze alsnog kunnen vertrekken. De wachttijden moeten echt omlaag. De onzekerheid is voor veel mensen een te zware belasting. En bovendien stagneert de doorstroming'.

En dan is er nog de groep mensen die niet in Nederland mogen blijven en geen uitreispapieren krijgen zodat ze niet kunnen vertrekken. Dat gaat vooral op voor Somaliers en Ethiopiers.

Maar het eigenlijke geheim van Dordrecht schuilt in twee uitvoerende ambtenaren van de sociale dienst A. de Graaf en P. de Vries. Zij regelen al vanaf 1987 dat de opvang van de asielzoekers meer dan op rolletjes loopt. Zij zorgen voor de huisvesting, voor de voeding- en kledingtoelage, voor alle verzekeringen en de inrichting van de woningen. Per vluchteling ontvangt Dordrecht 720 gulden per maand en daarvan moet alles worden betaald. Daarnaast ontvangt een alleenstaande asielzoekers 445 gulden toeslag en een echtpaar 800 gulden. 'Dat is geen echte vetpot', zegt De Graaf. 'Dus we moeten een beetje schipperen. Meubilair kopen we vaak tweedehands bij handelaren. Reparaties proberen we goedkoop te laten uitvoeren door bijvoorbeeld medewerkers van de gemeentelijke sociale werkplaats in te schakelen. Op die manier houden we wat geld over om af en toe wat extra's te doen. Een kerstpakket bijvoorbeeld, een treinkaartje naar de advokaat, of een cursus'. De Graaf en De Vries hebben er echt lol in om alles zo soepel mogelijk te laten verlopen. De Vries, die zichzelf een computerfanaat noemt, heeft deels in zijn vrije tijd een compleet programma geschreven voor de administratie. De vereiste rapporten heeft hij zodanig gestandaardiseerd dat hij met gemak 80 rapporten per dag kan schrijven. 'Dan hou ik tijd over om me echt met het wel en wee van de asielzoeker te bemoeien', zo zegt De Vries. 'Dat vind ik veel belangrijker dan het schrijven van rapporten'.

Het computerprogramma is al gratis aan verscheidene andere steden aangeboden die er nu dankbaar gebruik van maken. 'Je moet de mensen een beetje helpen', vult De Graaf aan. Oost- en West-Afrikanen zijn zeer schoon op zichzelf en op hun kookspullen maar niet op hun huis. Dat zijn ze niet gewend. Ze zullen nooit eens een keer lekker stofzuigen. Dan moet je wel eens bijspringen. Zo is elke bevolkingsgroep weer uniek in haar gedrag'. De twee zijn net als de wethouder van mening dat de goede opvang alleen maar mogelijk is door de specifieke Dordtse volksaard. 'We hebben natuurlijk een zeehaven achter ons. Dat betekent dat de stad gewend is aan internationale gasten. Wat dat betreft hebben wij een voorsprong op het platteland', aldus de Graaf.

Bij de plaatsing van de vluchtelingen zorgt hij voor een evenwichtige spreiding over de wijken en de stad. Twee opvangwoningen in Dordrecht naast elkaar zal je niet tegenkomen.

Trots is De Graaf over zijn laatste projekt: opvangwoningen voor asielzoekers met psycologische problemen en een gehandicaptenwoning. Uniek voor Nederland. 'We hebben hier een moeder met een zoon van negen jaar die in een militare militie in Iran heeft gevochten. Beiden hebben het daar moeilijk mee dus moet je een woning aanpassen en een beschermd milieu bieden.' Als voorbeeld toont hij een ruime eensgezinswoning in een van de Dordtse nieuwbouwwijken. Hier zaten twee Russische zussen maar die zijn weer gevlucht toen hun afwijzing binnenkwam. Morgen komt hier een Vietnamees gezin met vier kinderen te wonen. Dan zal de tuin binnenkort wel vol groente staan', zegt hij met een keurende blik op de tuin. 'Want die Vietnamezen kunnen verbouwen als de besten'.

    • Henk Kool