De bollenpellers van Stadskanaal

ROTTERDAM, 24 sept. Het Arbeidsbureau in Stadskanaal / Vlagtwedde heeft kort na elkaar twee keer een blauwtje gelopen bij het zoeken naar werklozen die tijdelijk in Noord-Holland bloembollen willen pellen. Eerst werden 250 alleenstaande ongeschoolde langdurig werklozen aangeschreven. Er kwamen amper veertig reacties, te weinig om de pendelbus te laten vertrekken.

Vorige week werden nog eens 250 langdurig werklozen aangeschreven, die in de kaartenbak stonden aangeduid als 'produktiemedewerker'. Onder hen voormalige werknemers van Philips Stadskanaal voor wie bij recente reorganisaties een sociaal plan was bevochten. De verontwaardiging was groot en vanmorgen herriep het Regionaal Bureau voor de Arbeidsvoorziening (RBA) in Oost-Groningen de brief. De ex-werknemers van Philips wordt excuses aangeboden.

Wat bezielt het Arbeidsbureau in Stadskanaal/Vlagtwedde? Directeur L. Drijfhamer is ervan overtuigd dat hij zijn Noordhollandse collega uit de brand moet helpen. Die zit, midden in de jaarlijkse bollenpiek, met een nijpend tekort aan pellers. Waarom dan niet een paar bussen met Groningse werklozen gestuurd? Het recht op een uitkering schept immers ook verplichtingen.

Drijfhamer kreeg ruggesteun van minister De Vries (sociale zaken) en de Tweede Kamer. Wel had Den Haag er kritiek op dat hij zijn eerste brief niet had besproken met het Regionale Bureau voor de Arbeidsvoorziening in Oost-Groningen, dat in oprichting is. De tweede brief, gericht aan oudere werklozen, lijkt vooral ingegeven door een uiterste poging alsnog een bus vol te krijgen.

De aanpak van het Arbeidsbureau in Stadskanaal/Vlagtwedde heeft veel weg van paniekvoetbal. De werkloosheid is al jaren veel te hoog. En het kost ook al jaren de grootste moeite voldoende mensen voor de seizoenarbeid in de bollenteelt te interesseren. De laatste jaren doken tussen de Hollandse bollenvelden steeds meer Ieren en Polen op, maar nu de laatsten op last van De Vries moeten worden geweerd, zijn de telers in last. Verschillende arbeidsbureaus in Noord- en Zuid-Holland hebben het afgelopen jaar geprobeerd op de verwachte personeelstekorten in de bollenteelt in te spelen. Daarmee zijn ze een jaar geleden al begonnen. Via deze projecten hebben honderden werklozen uit de Randstad de afgelopen maanden in de bollen gewerkt. Een nog onbekend aantal zal er een vaste baan aan overhouden. Het relatieve succes van deze arbeidsbemiddeling bewijst het belang van een zorgvuldige voorbereiding.

Voor het passeren van het Regionale Bureau voor de Arbeidsvoorziening (RBA) in Oost-Groningen heeft het arbeidsbureau van Drijfhamer een goedkoop excuus: het RBA is er nog niet. Dat klopt. Formeel gaat het op 1 januari van start. Maar de bestuurders zijn inmiddels bekend en er is zoveel overleg aan vooraf gegaan, dat het een kleine moeite was geweest het plan informeel te laten toetsen.

De oprichting van de RBA's in totaal 28 in het hele land maakt deel uit van de zogenoemde tripartisering van de arbeidsvoorziening. Dit houdt in dat de overheid de verantwoordelijkheid voor het arbeidsmarktbeleid voortaan deelt met de organisaties van werkgevers en werknemers. De verwachting is dat langs deze weg hun betrokkenheid groter wordt bij het dichten van de merkwaardige kloof tussen enerzijds het groeiende aantal moeilijk vervulbare vacatures en anderzijds de nauwelijks afnemende werkloosheid.

De nieuwe opzet van de arbeidsvoorziening moet ook het draagvlak vergroten onder het zogenoemde sanctiebeleid. Minister De Vries en staatssecretaris Ter Veld (sociale zekerheid) kondigden vorige week in de toelichting op hun begroting aan dat meer nadruk zal worden gelegd op de verplichting om deel te nemen aan activiteiten om aan de slag te komen. Kortom: wie een passende baan of aangeboden scholing weigert, wordt gestrafd.

Bij de presentatie van een grootschalige campagne voor de werving van personeel voor metaalbedrijven onderstreepte de directeur-generaal voor de Arbeidsvoorzieningen van het ministerie van sociale zaken, drs. R. van den Berg, afgelopen zomer het belang van een gecoordineerde aanpak. Een werkzoekende valt pas goed voor het volgen van een opleiding te motiveren, als er na voltooiing ook een behoorlijk uitzicht is op een baan. Een aanbeveling die zowel het arbeidsbureau in Stadskanaal/Vlagtwedde als de bollentelers goed in de oren zouden moeten knopen, al was het maar met het oog op de volgende piek in het bollenseizoen.