Caracteres bijna exacte kopie van Apostrophes

Goed nieuws voor hen die nog altijd treuren over het verdwijnen van Apostrophes, het Franse literatuurprogramma van Bernard Pivot, waarvan de laatste uitzending in juni te zien was. Met Caracteres heeft de Franse zender Antenne 2 een vrijwel exacte kopie van Apostrophes afgeleverd.

Caracteres is dan ook een aaneenschakeling van vertrouwde beelden: in een kring rond de presentator nog steeds vijf gasten, die vertellen over hun boek, op de achtergrond dezelfde kasten vol boeken en in de zaal hetzelfde publiek, zij het wat verder naar de achtergrond gemoffeld.

Welbeschouwd is er alleen op de plaats van presentator Bernard Pivot iets veranderd. Daar zit nu oneerbiedig bijna na vijftien jaar en ruim zevenhonderd afleveringen met Pivot een andere Bernard: Bernard Rapp. Minder het prototype van de zeer belezen intellectueel, maar dat kon ook moeilijk anders na Pivot, die immers ooit is uitgeroepen tot Frankrijks meest invloedrijke intellectueel. Rapp heeft geen stapels boeken voor zich heeft met daarin tientallen briefjes bij de passages die hij gaat voorlezen, zoals Pivot, maar slechts een boek zonder briefjes op schoot. En zijn halve brilletje haalt hij pas tevoorschijn als hij het echt nodig heeft. Maar het meest opvallende verschil met Pivot is toch wel dat Rapp de hele uitzending door zo vriendelijk lacht. Dat was ondenkbaar in het tijdperk-Pivot.

Maar ook in een ander opzicht is Rapp (nog) geen Pivot. Rapp lijkt niet echt uit te zijn op discussie, hij werkt keurig een voor een zijn gasten af, stelt wat vragen, wacht op antwoord en roept nog net niet 'au suivant' als de volgende aan de beurt is. Hoe anders was dat onder Pivot, die zijn gasten als een strenge onderwijzer bij de les wist te houden door hen onverwacht naar hun mening over het boek van een ander te vragen, hen tegen elkaar uit te spelen, te prikkelen en te provoceren. Het nadeel van Pivots methode was weliswaar dat de discussie na verloop van tijd een wat chaotisch aanzien kreeg doordat de gemoederen verhit raakten en iedere gast zijn zegje wilde doen, het liefst net op het moment dat een ander daar ook mee bezig was maar goed, er werd gediscussieerd.

Rapp heeft weer als voordeel dat hij zijn plaats als gespreksleider beter kent: hij laat zijn gasten uitpraten, meestal tenminste, en werpt zich niet op als zesde (en belangrijkste) gast van de avond, iets waar Pivot nogal eens een handje van had.

Natuurlijk blijft het afwachten hoe Bernard Rapp zich wekelijks door vijf boeken en bijbehorende gasten heenslaat. De echte liefhebber van het Franse literaire debat hoopt waarschijnlijk in stilte al op een metamorfose van de vriendelijke Rapp tot een tweede 'boekendictator' Pivot.(Caracteres, bijna elke zaterdagavond op TV 5 van 23.20 - 0.20 uur.)

    • Friederike de Raat