Verfilming Anna Blaman moedig maar onhandig

Het regiedebuut van de tot nu toe vooral als 'casting director' bekende Frank Krom wordt vandaag tegelijkertijd op de Nederlandse Filmdagen en bij de NOS-televisie in premiere gebracht. Spelen of sterven is ook de eerste verfilming van het werk van Anna Blaman, dat zich dan ook moeilijk leent voor klassiek Hollands drama. Krom is zich kennelijk bewust van die pioniersrol: de film naar de gelijknamige novelle kreeg als exporttitel Lonesome Adventure en er wordt in de dialogen nogal vrijblijvend verwezen naar Het jongensuur.

De stijl die Krom koos is barok, hyperrealistisch en pathetisch, een beetje zoals Rudolf van den Berg het Reviaanse universum verbeeldde in De avonden, maar dan minus de ironie. Zonder die relativering wordt de imposante almacht van burgerlijk Holland anno 1950 moeilijk verteerbaar. Bovendien is die niet stijlvast in beeld gebracht: de interieurscenes in het ouderlijk huis van de hoofdpersoon Kees (de jonge Belg Geert Hunaerts, bekend van Crazy Love) baden consequent in vijandig blauw strijklicht, als een gigantisch martelpaleis, terwijl zijn belevenissen op de middelbare school meer realistisch gefilmd zijn.

In de visie van Krom en zijn scenariste Anne van de Putte gaat Spelen of sterven over de ontluikende seksuele gevoelens van een vijftienjarige, bedeesde jongen, die onvermijdelijk tot zijn ondergang leiden. Als zijn ouders een dag van huis zijn nodigt hij de grootste bullebak uit de klas, Charel (Tjebbo Gerritsma) uit en belandt met hem in een gevecht, waarbij hij uiteraard het onderspit delft. De aansluitende, weinig overtuigende masturbatiescene suggereert een vorm van 'bondage' tussen een zwakke homoseksueel en de botste representant van de heteroseksuele buitenwereld.

Die interpretatie stelt enigszins teleur en lijkt het gegeven enigszins te banaliseren. De film kan moed niet ontzegd worden, maar glijdt uit op een weinig diepgravende analyse van het verhaal en een groot aantal onhandigheden in de regie, vooral in de schoolscenes.

Spelen of sterven. Zaterdag, Ned.3, 20.20 - 21.16 uur

    • Hans Beerekamp