Problemen in Haagse buurt leiden tot gespannen situatie; Spoorwijk is de verloedering zat

DEN HAAG, 22 sept. Neem nou Spoorwijk. Een Haagse buurt zoals zoveel andere achterstandsgebieden. 'Probleem-Cumulatie-Gebieden', heet dat in ambtelijke taal. Spoorwijk is in Den Haag een wat geisoleerde wijk aan de grens van Rijswijk, voor het grootste deel gebouwd in de jaren twintig. De kwaliteit van de wijk is wisselend. Mensen die aan de rand van de wijk wonen zeggen liever dat ze 'op de grens van Rijswijk' wonen in plaats van in Spoorwijk. Het hart van de wijk, het Alberdingk Thijmplein, is er fysiek het slechtst aan toe. Vanuit hier is geen ontsnappen mogelijk. Hier woon je in Spoorwijk dat in de rest van de stad slecht staat aangeschreven. Het percentage buitenlanders bedraagt hier meer dan vijftig procent.

Wonen in Spoorwijk betekent voor de bewoners moeilijkheden bij het vinden van een baan op het moment dat het adres moet worden genoemd. Slechts een procent van de 46.000 woningzoekenden in Den Haag noemt Spoorwijk als eerste voorkeur bij het zoeken van een woning. De helft daarvan haakt alsnog af als ze inderdaad een woning in Spoorwijk krijgen aangeboden. De andere helft is waarschijnlijk Spoorwijkers.

Toch is het niet zo dat Spoorwijk totaal is verpauperd. In de jaren zeventig is er nog op grootscheepse schaal gerenoveerd, maar dat heeft het te krap uitgevoerde stedebouwkundig plan van Berlage niet kunnen verbeteren. De straatjes bleven smal en de opbouw van de bevolking eenzijdig. De aandacht van de inmiddels vertrokken verantwoordelijk wethouder A. Duivesteijn lag de afgelopen tien jaar duidelijk in andere wijken. Hier dus geen architectonische hoogstandjes zoals bijvoorbeeld in de Schilderswijk, waar Duivesteijn werd geboren.

Het is de sluipende verloedering als gevolg van de bezuinigingen die delen van de wijk de das om doet. 'Het gaat allemaal zo achteruit', hoor je op straat.

Neem nu de reinigingsdiensten en de afvalophaaldiensten. 'Als een speer rijden ze door de straten, omdat ze het veel te druk hebben. Het ophalen van grof vuil is door bezuinigingen al helemaal gestaakt. Omdat het legen van prullenbakken niet meer bij te houden was, werd een wel zeer creatieve oplossing gevonden: de prullenbakken werden weggehaald', zegt opbouwwerker M. Fehres. Ternauwernood heeft hij kunnen voorkomen dat een van de weinige plantsoentjes in de wijk, dat niet meer goed kon worden onderhouden, zou worden geasfalteerd. Met de gelden van de 'sociale vernieuwing' kunnen hier eigenlijk alleen maar achterstanden worden weggewerkt. 'Spoorwijk is anders dan de Schilderwijk. In de Schilderswijk, waar ik zes jaar hebben gewerkt, hebben de mensen een zekere trots. Hier in Spoorwijk overheerst de moedeloosheid', zo zegt Fehres in zijn wijkkantoortje.

Vorige week sloeg plotseling de vlam in de pan om een wel heel bizarre reden. In haar benedenwoning trof een bewoonster tot haar schrik een giftige slang aan die was ontsnapt uit een bovenwoning. De slang zat om een asbak en dronk wat plantenwater. 'Na de pittbul-rage is het nu weer mode om zo giftig mogelijke slangen te houden. Ze kweken ook hun eigen muizen en ratten die ze weer aan die slangen voeren. We hebben het gemeentebestuur inmiddels gevraagd de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zodanig aan te passen dat er (veiligheids)eisen kunnen worden gesteld aan het houden van dergelijke gevaarlijke dieren', zo zegt de opbouwwerker.

De slangenaffaire was slechts de aanleiding voor een scherp protest vanuit de buurt. De regionale omroep besteedde aandacht aan de wijk en de klachten kwamen los. Men was de verloedering zat. Vandalisme en criminaliteit zou onvoldoende door gemeente en politie worden aangepakt. Er zouden te weinig winkels zijn en de gemeente zou de wijk als afvalbak gebruiken voor mensen die nergens anders kunnen worden gehuisvest. Een vergadering werd uitgeschreven en dat leidde tot heftige en emotionele taferelen waarbij het voorstel om burgerwachten in te stellen tegen de criminaliteit en het vandalisme met luid applaus werd begroet. Grote afwezige op de vergadering was een vertegenwoordiger van het gemeentebestuur. De opbouwwerker had al zijn ervaring en kundigheid nodig om de orde te handhaven.

Een dag later probeerde hij telefonisch in contact met burgemeester Havermans te komen. Maar helaas wist de secretaresse niet wat een opbouwwerker is en Fehres werd afgewimpeld. 'Ik moest maar een brief schrijven. Het gevoel van de bewoners in de steek gelaten te zijn moet worden doorbroken. Daarom is de komst van iemand van het gemeentebestuur noodzakelijk om verdere escalatie te voorkomen', zo luidt zijn mening.

Inmiddels is zijn schriftelijk verzoek gehonoreerd. De burgemeester zal in gezelschap van een van zijn wethouders volgende week de wijk bezoeken en een delegatie van de bewoners te woord staan.

    • Henk Kool