Galerie

Liverpool Gallery

Twee Nederlanders, Maarten Jager en Tjerk Wiegersma, hebben in Brussel een nieuwe galerie geopend. Omdat die is gevestigd in het gebouw van de voormalige Liverpool Insurance Company aan de Avenue de Stalingrad (vlak bij het Zuid Station), hebben ze de galerie 'Liverpool Gallery' genoemd. Maarten de Jager heeft ook een galerie in Utrecht, Quintessens, en Tjerk Wiegersma drijft in Parijs een kunsthandel. Beiden blijven ze die activiteiten voortzetten naast de nieuwe Brusselse galerie.

Wat drijft de twee er toe in Brussel een nieuwe galerie te openen? Maarten de Jager: 'De drang naar avontuur en de wens om internationaler te kunnen werken. Ik ben nu tien jaar bezig in Utrecht met Quintessens, met plezier. Maar het kunstwereldje in Nederland blijft toch sterk nationaal georienteerd, merk je dan. Je ziet het ook aan de Nederlandse kunstbladen die niet echt internationaal georienteerd zijn. Eerst dacht ik eraan in Antwerpen een tweede galerie te beginnen. Maar ik kwam Tjerk tegen, die ook in Belgie wat wilde, en toen is ons oog gevallen op Brussel. De kunstwereld hier is veel internationaler gericht. Bovendien kunnen we hier het werk brengen van kunstenaars die in andere landen al vaste galeries hebben, zoals Dennis Oppenheim, die de openingsexpositie verzorgt, Basquiat en Keith Haring.' Speelt de grotere kooplust van het Belgische kunstpubliek ook mee in de keuze? De Jager: 'Ja, als je het zo wil noemen. Je kunt hier de duurdere buitenlandse kunstenaars ook brengen, iets dat in Nederland nauwelijks kan.' De verdergaande internationalisering van de markt (Europa 1992) is eveneens een factor, aldus De Jager. In dat licht moet ook de keuze van hun galerie in de Avenue de Stalingrad in Brussel worden gezien, zo blijkt uit de omschrijving van de locatie in het persbericht van de nieuwe galerie: niet ver van 'het toekomstige TGV (de supersnelle trein)-station Midi' en in de nieuwe kunstwijk die 'helemaal past in het beeld van Brussel als Europese hoofdstad'. Dennis Oppenheim toont op de openingsexpositie van Liverpool Gallery recent werk, zowel bewegende objecten als tekeningen, schetsontwerpen voor de 'kunstmechanieken' die hij tegenwoordig maakt. Zo is er de installatie 'Slow clap for Satie', met twee grote uit hout gezaagde handvormen die op elkaar klappen en tegelijk lijken op een klankkast van een vleugel. Er zit een klein toetsenbordje aan, om het vleugelidee te completeren. Er klinkt muziek van Satie bij, en twee draaiende ficusbomen in potten, volgehangen met raadselachtige, doorzichtige maskers, flankeren de installatie. Uit het gewei van een hert van koper komen vlammen, stoelen bewegen en er zijn ondermeer poppen die op een boormachine als een razende rondtollen ('Spinning Dancer' uit de serie Power Tools). Een letterlijk dynamische start van de nieuwe galerie.

Dennis Oppenheim, Liverpool Gallery, Avenue de Stalingrad 26, Brussel. T/m 3 nov. Di. t/m za. 12-18u.

Klaas Gubbels

In het nauwe souterrain van galerie Espace in Amsterdam toont Klaas Gubbels keramiek, uit blik geknipte beeldjes, objecten en gouaches. Gubbels beperkt zich al jaren voornamelijk tot het uitbeelden van koffiepotten en tafels. 'Ik zie de tafel niet meer als een tafel, ' heeft hij gezegd: 'Voor mij zijn het gewoon wezens, levende wezens.' Hij maakt er in zijn tekeningen en schilderijen inderdaad voorwerpen van, die een eigen karakter hebben. Ook in sommige objecten komt die typisch Gubbeliaanse koffiepot en tafel terug, uit karton gesneden. Soms in combinatie met echte koffiepotten die een oor missen, of in combinatie met nog andere potjes en gevonden voorwerpen. Het wonderlijke is dat ze net als Gubbels tekeningen steeds die wat melancholische en licht humoristische uitwerking op de toeschouwer hebben. Zo vergaat het mij althans. Gubbels kiest en rangschikt de voorwerpen zo dat de werkelijkheid de kunst lijkt te imiteren. Er hangt ook een aantal kastjes aan de muur waarin Gubbels gevonden voorwerpen combineert met schilderingen, zoals een (kapot) rond brilletje met op de achtergrond een geschilderd schaakbord 'Hans Ree' heeft hij dat genoemd. Of twee oude boenders, waar de haren uit verdwenen zijn, maar waarin nog wel roestige spijkers steken. Het zijn poetische assemblages. Speels zijn de schilderingen op de keramiek schalen, waar we behalve de potten ook hoofden van rokende mensen op zien. Humoristisch zijn ook de uit blik geknipte beeldjes, ondermeer van een vrouwenfiguur die op haar rug op een tafel ligt en een koffiepot op haar voeten tilt: een model voor een levensgroot beeld van Gubbels dat in Badje Beek te zien was.

Galerie Espace gaat overigens uitbreiden, niet alleen in personeel maar ook in ruimte. De conservator van het Arnhems Gemeentemuseum, Anneke Oele, treedt per 1 november in dienst van galerie Espace, nu nog uitsluitend gevestigd in een fraai maar smal grachtenpand aan de Keizersgracht. Zij gaat de scepter zwaaien over een nieuw, ruimer 'filiaal' van Espace aan de Kerkstraat 276 in Amsterdam. Op 3 november gaat deze ruimte open met een keuze uit de collectie van Espace van Anneke Oele. Galeriehoudster Eva Bendien van Espace over deze dubbele uitbreiding: 'We zijn nu 34 jaar hier bezig, en nu Anneke er bij komt werd het ons toch wat te benauwd. We willen gewoon een ruimte erbij, die ook gewoon galerie Espace gaat heten, waar we groter werk kunnen brengen. In zo'n grotere zaal komt groter werk beter tot zijn recht. Het is een avontuur, zo'n uitbreiding. Sommige mensen zeggen: stop je er mee? Maar dat is helemaal niet het geval. In tegendeel. Ik heb het gevoel dat we pas beginnen. We slaan onze vleugels uit'.

Klaas Gubbels, galerie Espace, Keizersgracht 548, Amsterdam. T/m 13 okt. Di. t/m za. 12-17.30u. In galerie Wansink, Neerstraat 76, Roermond zijn tegelijkertijd tekeningen en schilderijen van Gubbels te zien. T/m 14 okt. Wo. t/m za. 11-17u., zo. 14-17u.

Baumgartner

De jonge Amsterdamse galeriehouder Hans Gieles is met zijn galerie gestopt. In de ruimte waar hij tot het 'zomerreces' dit jaar zat, is nu een kapitaalkrachtigere collega neergestreken: Hans Brinkman nam de ruime, lichte hal van Gieles aan de Rozenstraat in de Jordaan over. Brinkman had eerder een galerie aan de Kerkstraat in Amsterdam.

Brinkman begint zijn expositiereeks in zijn nieuwe, iets verbouwde behuizing met een tentoonstelling van recent werk van de in Nederland werkende Duitse kunstenaar Klaus Baumgartner, plus een expositietje met werk van 'kunstenaars van de galerie'. Opmerkelijk daarbij is dat er ook werk van de jonge 'After Nature'-schilders Jurriaan van Hall en Bart Domburg bij hangt, die dus van Gieles overgegaan zijn naar Brinkman. Van Van Hall hangt een prachtig, levendig geschilderd Amsterdams stadsgezicht plus een paar portretjes.

Van Baumgartner is zeer gevarieerd recent werk te zien: collages, beeldjes, assemblages, schilderijen, kleine voorwerpen van hout. Maar dat valt ook te verwachten van een kunstenaar die ooit zei: 'Ik eet graag een hamburger, maar ik houd ook van foie gras'. Opvallend zijn de collages (op hout en schilderijen) van Baumgartner waarin hij foto's van vrouwen uit bladen uit de jaren veertig en vijftig heeft verwerkt. De (vaak zwart-witte) vrouwen in badpak of filmsterrenkledij die hij koos, dragen bij aan de poetische, licht melancholische sfeer van de objectjes waarop hij ze heeft geplakt. Soms zijn er absurde combinaties, zoals het enorme blauw geschilderde doek, waarover een licht naar voren gebogen koperen buis loopt met daarop een uitgeknipt, op karton geplakte anoniem fotomodel dat ons gedateerd schalks aankijkt. Die gedateerde schalksheid spreekt helemaal uit sommige naaktfoto's die Baumgartner gebruikte: het zijn van die gezonde, haast kuise naakte dames, die de droom van iedere Freikorperkultur-liefhebber belichamen, en waarop Duitse fotografen voor en tijdens de oorlog een patent leken te hebben. In een van de vele (kleinere) collages heeft Baumgartner de titel van een van die bladen verwerkt: Signal. Dat was, als ik me niet vergis, een Duits propagandablad in de vroege jaren veertig, en dat geeft een scherp kantje aan de fraaie collages.

Klaus Baumgartner, galerie Hans Brinkman, Rozenstraat 59, Amsterdam. T/m 17 okt. Di. t/m za. 12-18u.

    • Paul Steenhuis