Ans Hey onthult de beeldende kracht van marmer

De zeven beelden die Ans Hey uit Toscaans marmer heeft gehakt, zijn als totaal-project bedoeld. Ze zijn gerangschikt in een patroon rondom een middelpunt. Het gebied dat zij markeren wordt begrensd door een reusachtige rondlopende tekening die, zestig meter lang en een meter zestig hoog, een berglandschap aanduidt. De krabbels, arceringen, silhouetten, lijnen en cirkelbewegingen veroorzaken niet meer dan een mistig droombeeld, een aan zwart en wit gebonden indruk van begroeide dalen en een door bergmassieven gekartelde horizon.

Het betreft de opstelling in het Gemeentemuseum Arnhem van de beeldenserie Fontana-Montagna waaraan de 58-jarige Ans Hey de afgelopen twee jaar heeft gewerkt. Zes manshoge marmerzuilen staan rondom een in tweeen gespleten brok waarvan een der opzij gevallen helften de gepolijste vorm van een enorm ei blijkt te omvatten. Het gladglanzende ovaal wordt gekoesterd en beschut door het omringende ruwe marmer, het contrasteert met de grillige lijnen en gruzelementen van de breukvlakken.

De beeldhouwer demonstreert hier opnieuw de klassieke waarheid dat schoonheid in het materiaal besloten ligt, dat vormen er eeuwen of duizenden jaren sluimeren, wachtend op de kunstenaar die ze komt bevrijden van het teveel dat ze beschermt en verhult. De kunstenaar als de prins met de toverstok. Ans Hey is zo'n klassieke beeldhouwer. Zij hakt, beitelt, schaaft en polijst, gaat een discussie vol liefde en respect aan met haar materiaal, maar legt het tenslotte toch haar wil op. Het karakter van het steen onthult ze in de tegenstellingen van ruw en gebroken, glad en geschaafd, glanzend en gepolijst. In de zuilen van het project Fontana-Montagna worden de beeldende mogelijkheden van het marmer in zes varianten aangetoond, ze zouden gestyleerde bomen kunnen zijn, of bloemvormen, watervallen, maar ook pilaren met kapitelen in een tempel die gewijd is aan de geboorte van de pure, perfecte vorm. Want dat gebeurt in het centrale rotsblok, daar baart het gebroken brok marmer uit Carrara het mooiste volume dat bestaat, de vorm van het ei, symbool van alle leven.

Ans Hey, in de jaren vijftig als tekenaar en schilder gevormd in Amsterdam en direct daarna als beeldhouwer in Londen, voelt zich sterk en onmiddellijk met haar materiaal verbonden. Zij is graag aanwezig in de marmergroeven van het Toscaanse Carrara waar de steen voor het project in Arnhem vandaan kwam, de doorschijnende witte marmer, die een metamorfisch gesteente is. Dat wil zeggen dat het in een proces van door hitte en druk veroorzaakte herkristallisatie uit andere gesteenten ontstond, hetgeen het een specifieke hardheid, kleur en textuur verschafte. Het bespelen en uitbuiten van al die zo eigen mogelijkheden, zoals een pianist het met zijn vleugel doet, is een belangrijk onderdeel van de beeldhouwkunst zoals door Ans Hey bedreven. Fontana-Montagna is mede een hommage aan het Carraramarmer, dat al door Michelangelo gebruikt werd, en ook aan Toscane waar het vandaan komt. Ook in Frankrijk overigens heeft Ans Hey haar vindplaatsen van gesteenten. In het Stedelijk Museum van Schiedam wordt tot en met 21 oktober de beeldeserie Luberon getoond die daarmee te maken heeft.