Westerse pers niet gewend aan ontbreken vijandbeeld

Vooral aan het begin van het Golfconflict werd door een aantal waarnemers gesuggereerd dat, gezien de huidige ontwikkeling van de olieprijzen en de uitvoering van voorgenomen olieleveranties, de Sovjet-Unie plusminus zeven tot acht miljard dollar zou ontvangen. Maar het wordt steeds duidelijker dat dergelijke hoge prijzen niet lang meer kunnen worden gehandhaafd.

Laten we een berekening maken van wat de Sovjet-Unie zal verliezen. In de eerste plaats zal Irak vier van de acht miljoen ton olie, die het dit jaar aan ons zou leveren, tekort komen. We zullen op die manier niet alleen geld verliezen, maar ook een uiterst waardevolle grondstof. Dit zal vervolgens de geplande leveranties aan andere landen ondermijnen, in eerste instantie die aan India en Bulgarije. We zullen van deze landen niet de noodzakelijke goederen ontvangen, die we voor harde valuta op de vrije markt tegen veel hogere prijzen zullen moeten kopen. Zo liggen, zowel direct als indirect, voor ons verliezen in het verschiet.

Handels- en economische relaties zullen worden verstoord als gevolg van de stijgende olie-, voedsel-, en transportprijzen en door de stijging van indirecte kosten. We zijn een grote importeur van voedingsmiddelen, en de aanschaf daarvan zullen we niet kunnen opgeven. Hierbij moeten nog de enorme verliezen als gevolg van het stoppen van de leveranties aan Irak worden opgeteld. Voorop staat dat de Sovjet-Unie en Irak op vele terreinen economisch samenwerken. We hebben in Irak industriele projecten gebouwd, infrastructuur aangelegd en oude voorzieningen gerenoveerd. Als die projecten op de lange baan worden geschoven zou ons land een deel van deze contracten kunnen verliezen.

Naar schatting zal ons totale verlies als gevolg van Iraks agressie tegen Koeweit de olie-inkomsten in ruime mate overschrijden. Dit ligt tamelijk voor de hand en daarom is de suggestie dat de bezetting van Koeweit mogelijk door Moskou is aangeblazen volledig ongegrond.

Correcte wijze

De Sovjet-Unie heeft de wereld van meet af aan bijgestaan in de duidelijke en ondubbelzinnige verwerping van Iraks agressieve daad. En ook nu moeten we gezamenlijk handelen om de snelste weg te vinden naar een diplomatieke oplossing van het conflict. Naar mijn mening heeft de Sovjet-Unie tot op heden op correcte en competente wijze gereageerd op Iraks daad, en daarmee de wereld overtuigd van het feit dat de Sovjet-Unie zich werkelijk door nieuwe politieke denkbeelden laat leiden. Op een aantal punten vertoont onze houding gelijkenis met die van de Amerikanen. Maar als supermacht heeft de Sovjet-Unie ook haar eigen belangen in deze regio. En de overeenkomst tussen onze en de Amerikaanse beoordeling van de situatie houdt niet vanzelfsprekend in dat we eenzelfde houding aannemen of dat we automatisch zullen instemmen met wat de Amerikanen doen.

Westerse media suggereren ook dat militaire specialisten van de Sovjet-Unie die in Irak werken, op de hoogte waren van of op een of andere manier hebben meegewerkt aan de voorbereidingen van de inval.

Het spreekt vanzelf dat, doordat onze wapens zich in Irak bevinden, er ook militaire specialisten van ons daar zijn. Deze 193 mensen houden zich bezig met wapenonderhoud. Ik durf, gezien mijn beroepsmatige kennis van Irak en van de bilaterale verhoudingen met dat land, te verklaren dat de speculatie dat specialisten die in een militair-politieke operatie in Irak zijn verwikkeld op grond daarvan zouden hebben geweten van een ophanden zijnde invasie, domweg niet serieus is.

Sovjet-specialisten hebben nooit aan een door Irak uitgevoerde militaire operatie meegewerkt. Zelfs Irakezen op hoge posten waren niet op de hoogte van de voorbereidingen van de invasie van Koeweit. En ook de Amerikanen met hun uitgebreide netwerk wisten van niets. Ik ben er zeker van dat dit een goed voorbereide en zeer geheime operatie was en dat de Irakezen simpelweg excelleren in het stilhouden van dergelijke zaken. Bovendien zijn de militaire Sovjet-specialisten nu zelf ook een soort gijzelaars in Irak: als Amerikaanse gijzelaars worden verplaatst naar mogelijke door de Amerikanen uitgekozen doelwitten, zijn onze specialisten al ter plekke. Het probleem van de gijzelaars is dus voor de Sovjet-Unie even serieus en pijnlijk als voor het Westen. De kwestie moet door gezamenlijke inspanning en met grote behoedzaamheid worden opgelost.

Geheime bezoeken

Wat betreft de berichten over de zogenaamde geheime bezoeken van generaal Makasjov aan Irak kort voor de invasie; de minister van defensie van de Sovjet-Unie heeft dit ontkend: de generaal is de afgelopen maanden niet in het buitenland is geweest. Voor sommige journalisten en blijkbaar niet alleen voor journalisten is het moeilijk om te wennen aan een leven in een nieuwe politieke atmosfeer zonder zich te kunnen verlaten op een vijandbeeld in de vorm van de Sovjet-Unie. Deze houding wordt bevestigd door de berichten in de Westerse media over de betrokkenheid van de Sovjet-Unie bij de gebeurtenissen in de Golf. En hoewel deze een suggestief en geen bevestigend karakter hebben, zoals voorheen, is het verschijnsel een duidelijke terugval naar de periode van de Koude Oorlog.