Vereiste steun voor verdrag in Volkskammer en Bondsdag

BONN, 19 sept. De parlementaire aanvaarding van het Duitse eenwordingsverdrag met een benodigde meerderheid van twee derden, morgen in de Bondsdag in Bonn en de Volkskammer in Oost-Berlijn, staat vast. De oppositionele SPD zal in beide parlementen in haar geheel voor stemmen, zo is gisteren meegedeeld. Namens de FDP en de overgrote meerderheid van de CDU/CSU is hetzelfde aangekondigd.

Bovendien zijn er, volgens het constitutionele hof in Karlsruhe, geen constitutionele beletsels, want de Westduitse regering is gerechtigd om een verdrag met de DDR en met andere staten te sluiten over de eenwording en de definitieve grenzen van een democratisch Duitsland. Met dit oordeel heeft het hof gisteren een klacht van acht leden van de Bondsdagfractie van de CDU/CSU afgewezen. Het hof acht zowel de inhoud van het eenwordingsverdrag als de procedureel daarmee verbonden voorstellen tot grondwetswijziging correct. (De Westduitse grondwet onderstreept de voorlopige status van de Bondsrepubliek en roept 'het gehele Duitse volk' in de preambule op om de 'eenheid en vrijheid van Duitsland in vrije zelfbeschikking te voltooien'.)De acht, voor het merendeel oudere, Westduitse parlementariers komen uit kringen van organisaties van verdrevenen. De CDU'er Czaja, voorzitter van het overkoepelende verbond van die organisaties, is hun woordvoerder. Zeven van hen zullen bij de komende verkiezingen (2 december) niet herkiesbaar zijn, enkelen onvrijwillig. De groep heeft er bezwaar tegen dat het verdrag de Duitse eenheid als voltooid beschouwt en de Oder-Neissegrens als oostgrens met Polen vastlegt, zodat van vroegere Duitse (nu Poolse en Russische) gebieden ten oosten daarvan (volgens de kaart van 1937) thans ook onvoorwaardelijk afstand wordt gedaan. Voorts vinden de acht het onjuist dat over het gehele verdrag en de bijbehorende grondwetswijzigingen in een keer moet worden gestemd, en niet artikelsgewijs. Het constitutionele hof acht ook dit bezwaar ongegrond.

Een groep van omstreeks zeventig leden van de CDU/CSU-fractie in de Bondsdag zal morgen meedelen het oneens te zijn met dat deel van het eenwordingsverdrag dat (impliciet) de onteigeningen aanvaardt die tussen 1945 en 1949 zijn geschied in de toenmalige Sovjet-bezettingszone, die later DDR werd. Maar deze groep heeft gisteren onder druk van de partijtop besloten wel geheel met het verdrag in te stemmen en niet te vragen om er een eigen, aparte verklaring aan toe te voegen. Daarmee is praktisch ook het risico verdwenen dat weer andere groepen op hun beurt met afwijkende aanvullende verklaringen zullen komen, bijvoorbeeld over de abortuskwestie.

Wegens de gebleken groepsvorming groeit in de top van de CDU/CSU de kritiek op het politieke management van de 70-jarige fractievoorzitter Dregger, die wel wordt gekwalificeerd als een representant van de rechtse Stahlhelm-vleugel in de CDU. Dregger verraste onlangs met de aankondiging dat hij zijn functie na de komende verkiezingen nog vier jaar wil behouden. In Westduitse media worden de vergaderingen van de grootste regeringsfractie nu soms al als 'chaotisch' beschreven. De komende tijdelijke vergroting van de fractie met Oostduitse parlementariers zou dat euvel nog ernstiger kunnen maken.

Naar het in Bonn heet, heeft Dregger tot nu toe categorisch geweigerd te praten over plannen van kanselier Kohl om hem na de verkiezingen een plaats te geven in het presidium van de Bondsdag. Kohl zou zijn 'kroonprins', de gisteren 48 jaar geworden minister van binnenlandse zaken Wolfgang Schauble, dan fractieleider willen laten worden.

    • J. M. Bik