Rotterdam en Amsterdam

Nederland is maar een klein landje. De miljoenennota wordt voorbereid door een voormalig leerling van de vroegere Rotterdamse hoogleraar monetaire economie prof. dr. P. Korteweg, thesaurier-generaal drs. ing. C. Maas, en vervolgens in deze krant bekritiseerd door een andere leerling van Korteweg in Rotterdam, prof. dr. E. J. Bomhoff, terwijl voormalig thesaurier Korteweg zelf, thans als topman van de beleggingsgroep Robeco, bekijkt of hij nog belangstelling heeft voor staatsleningen.

Geen wonder dat de discussie tussen deze langs dezelfde weg ontwikkelde geesten zich toespitst op een detail als het al dan niet gebruiken van geindexeerde staatsleningen.

Buitenstaanders kijken van een wat grotere afstand naar de fundamenten waarop het beleid is gebaseerd. Heineken-topman drs. G. Van Schaik (studeerde in Amsterdam) bleek de traditionele Prinsjesdag bijeenkomst bij F. van Lanschot Bankiers somber over het gehalte van de prognoses in de Miljoenennota. Hij had nog nooit eerder een Miljoenennota gelezen, maar nu hij het deed viel hem de overeenkomst op met een begroting van een onderneming die ook altijd stelt dat 'de verre toekomst goedkoper is dan volgend jaar en dat het resultaat op lange termijn beter zal zijn'. Minister Kok (hij studeerde aan Nijenrode) weet wel dat de prognoses te optimistisch zijn, maar verontschuldigde zich. Hij zei in deze krant: Je kunt geen begroting bouwen op veronderstellingen die somberder zijn dan die van het Centraal Planbureau. Dat CPB rekent voor volgend jaar op een daling van de rente tot zes procent en op een olieprijs van 20,50 dollar per vat.

Het planbureau wordt geleid door prof. dr. G. Zalm, die evenals Van Schaik is afgestudeerd (cum laude) in Amsterdam.

Staatsschuld

We moeten het Verenigd Europa niet binnengaan met een te hoge staatsschuld. Want de beslissing om belastingen te verhogen of collectieve voorzieningen te verlagen wordt dan in Brussel genomen. Nu worden in Den Haag ook geen beslissingen genomen om de staatsschuld te verlagen, maar het nieuwe argument roept de vraag op met welke overheidsschuld we Europa het best kunnen binnentreden. Laten we hopen dat dat ene Europa ook een munt krijgt. In dat geval kunnen we in plaats van nu te bezuinigen ook proberen dan van Brussel genoeg van die daar gedrukte munten te krijgen om een groot deel van de staatsschuld in een keer af te lossen. Zoals Oost-Duitsland gedaan heeft gekregen in Bonn.

Rente

Zolang de overheidsuitgaven de inkomsten overtreffen stijgt de staatsschuld. Dit jaar met 21,9 miljard. Het netto nationaal inkomen groeit dit jaar met 3,75 en volgend jaar volgens de prognose met 2,75 procent, oftewel met zo'n 13 miljard gulden per jaar. De rente is op dit moment negen procent. Iedere gulden van de 43 miljard gulden, die de overheid dit jaar leent is dus zeker drie maal zo duur als we ons kunnen veroorloven.

Postbank

De koers van de NMB/Postbank is voor het eerst onder de veertig gulden terecht gekomen. Minister Kok wil volgend jaar 1 miljard binnenhalen uit de verkoop van de bijna 23 miljoen NMB/Postbank-aandelen (23,7 procent van het totaal) die hij nog bezit en heeft dus een koers van 44 gulden nodig.