Nelson Mandela spreekt van heksenjacht tegen zijn vrouw; Rechtszaak tegen Winnie

ROTTERDAM, 19 sept. Even waren alle twijfels over Winnie Mandela vergeten in de euforie na de vrijlating van echtgenoot Nelson in februari van dit jaar, maar sinds gisteren zijn de controverses rondom haar persoon weer in alle hevigheid losgebarsten. Bijna 19 maanden nadat de veertienjarige Stompie Moeketsi Seipei en drie van zijn vrienden uit een Methodistenkerk werden ontvoerd, moet de 'Moeder der natie' voor de rechter verschijnen.

Winnie Mandela en zeven van haar lijfwachten, leden van de voetbalclub Mandela United, moeten zich verdedigen tegen aanklachten wegens ontvoering en mishandeling. Indien mevrouw Mandela schuldig wordt bevonden, kan zij een jarenlange gevangenisstraf tegemoet zien. Het nieuws over de vervolging van Winnie Mandela legt grote druk op de toch al gespannen relatie tussen de regering en het Afrikaans Nationaal Congres (ANC). Het voortdurende geweld in de zwarte woonoorden heeft de verhouding tussen regering en ANC danig doen verslechteren. Het bericht kwam net na het begin van een tweedaags spoedberaad van het Uitvoerend Comite van het ANC over de eventuele opschorting van de onderhandelingen met de regering. Het besluit om de echtgenote van vice-voorzitter Nelson Mandela voor het gerecht te dagen, kan funest zijn voor het laatste restje welwillendheid ten opzichte van de regering.

Toch is het maar de vraag of het ANC onvoorwaardelijk partij kiest voor Winnie, en zijn beleid door haar positie laat bepalen. Ook binnen de organisatie is Winnie Mandela een uiterst omstreden figuur. Toen zij een maand geleden werd benoemd tot directeur van de Welzijnsafdeling van het ANC, ontstond grote onrust onder de aanhangers. Het hoofdkantoor in Johannesburg ontving een stortvloed aan protestbrieven. Vorige week gingen geruchten dat de functie 'bevroren' zou worden, zo hevig was het verzet tegen de hoge post voor mevrouw Mandela. Het ANC houdt zich voorlopig op de vlakte: 'We willen geen speciale behandeling voor kameraad Winnie Mandela. De zaak is nu in handen van de rechtbank en daarom zou het ongepast zijn voor het ANC om commentaar te geven'.

Wel sprak woordvoerder Alfred Nzo de vrees uit dat Winnie Mandela bij voorbaat al schuldig is bevonden door de media. Nelson Mandela juichte tot gisteren een proces tegen zijn vrouw toe dat zou Winnie de kans geven zich te verdedigen maar heeft de regering er nu van beschuldigd een heksenjacht tegen haar te voeren. Niettemin bestaan er geen aanwijzingen dat de regering invloed heeft uitgeoefend op het besluit tot vervolging over te gaan. Procureur-generaal Klaus von Lieres zei in een toelichting op zijn beslissing Winnie Mandela te vervolgen dat de zaak louter voortvloeit uit de feiten die tot nu toe in de zaak-Seipei naar boven zijn gekomen. Eerder deze maand werd de coach van Mandela United, Jerry Richardson, ter dood veroordeeld wegens de moord op Stompie Seipei. De drie jongens die de ontvoering door Mandela United overleefden, verklaarden in het proces tegen Richardson dat Winnie actief had deelgenomen aan een aantal van de mishandelingen die zij hadden ondergaan. Waarschijnlijk heeft de regering van president De Klerk ook geen belang bij vervolging en eventueel veroordeling van de voormalige leading lady van zwart Zuid-Afrika. Een verdere vertraging van de vredesonderhandelingen is wel het laatste wat de regering wil.