Nederland biedt aan F16's te sturen

PARIJS, 19 sept. Nederland stuurt achttien F16-jachtvliegtuigen naar de Golf als de Veiligheidsraad in een nieuwe resolutie tot een luchtembargo van Irak besluit. Verder stelt Nederland twaalf Stinger-luchtverdedigingsraketten ter beschikking van de Deense marine. Dat aanbod deed minister Ter Beek (defensie) gisteren op een spoedoverleg in Parijs van de Westeuropese Unie (WEU) in Parijs. De negen WEU-landen riepen de leden van de Veiligheidsraad op een luchtembargo tegen Irak mogelijk te maken. De Nederlandse F16-vliegers zullen langs de grens met Irak gaan patrouilleren. Boordgeschut zal alleen mogen worden aangewend uit zelfverdediging. Als onderschepte vliegtuigen niet reageren op radiocontact of 'volg-mij'-signalen hebben de F16's uitsluitend tot taak vliegbewegingen te registreren en door te geven aan een nog op te richten gezamenlijk inlichtingencentrum in het gebied van de Golf.

Nederland opereert bij voorkeur vanaf een vliegbasis in Turkije, omdat Nederlandse vliegers bekend zijn met de communicatieprotocollen ter plaatse. Bovendien gaat van plaatsing in Turkije een duidelijk politiek signaal uit naar deze NAVO-bondgenoot, aldus minister Van den Broek. Met Ankara moeten details over de operatie nog worden uitgewerkt. De Nederlandse gevechtsvliegtuigen kunnen ook in een ander land dan Turkije worden ingezet.

Als de marinefregatten meer geweld willen gebruiken bij het uitoefenen van controle op het handelsembargo, moet eerst minister Ter Beek telefonisch om toestemming worden gevraagd. Dat is bij operaties van F16's, die 2.020 kilometer per uur kunnen vliegen, lastiger. Daarom heeft Ter Beek bepaald dat de Nederlandse jachtvliegtuigen uitsluitend uit zelfverdediging geweld mogen gebruiken, net als bij hun vredestaak langs de Nederlandse grens.

In een toelichting op de bereidheid van Nederland F16's te sturen zei minister Van den Broek (buitenlandse zaken) gisteren in Parijs dat een luchtembargo nu al valt onder resolutie 661 van de Veiligheidsraad, waarin een handelsembargo tegen Irak werd afgekondigd. Maar de landen die in het Golf-gebied opereren zien graag dat de Veiligheidsraad bepaalt met welke middelen een luchtembargo mag worden afgedwongen. Hij noemde de grotere militaire presentie van Nederland in het Golf-gebied een bijdrage aan een politieke en vreedzame oplossing voor de Golf-crisis. Als een handelsembargo tegen Irak niet goed zou werken, zo wordt gemeend op Buitenlandse Zaken, zou dat een vreedzame oplossing voor het conflict in gevaar kunnen brengen.

Voor het sturen van F16-jachtvliegtuigen van het 315ste-squadron op de luchtbasis Twenthe met 100 tot 290 man personeel (afhankelijk van de faciliteiten op de luchtbasis waar de toestellen worden gestationeerd), is nog een apart kabinetsbesluit nodig. Spanje en Belgie deden op de WEU-vergadering geen verdere toezeggingen maar zijn wel bereid de Verenigde Staten terzijde te staan met logistieke ondersteuning. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Italie besloten al eerder, zonder overleg met de WEU-partners, hun militaire aanwezigheid in het Golf-gebied uit te breiden.

De negen WEU-landen veroordeelden gisteravond de nieuwe schendingen van het internationaal recht door Irak en de gewelddadigheden tegen ambassade-personeel en het betreden van de terreinen van ambassades. De WEU-landen hehaalden hun uitspraak dat de schuldigen persoonlijk verantwoordelijk worden gehouden voor de schendingen van internationaal recht na Iraks niet te dulden agressie tegen een ander Arabisch land.

    • Willebrord Nieuwenhuis