Kosten arbeidsongeschiktheidswet stijgen; 'AAW nietwaterdicht'

ROTTERDAM, 19 sept. 'Onzorgvuldige wetgeving heeft geleid tot een gigantische stijging in de kosten van de algemene arbeidsongeschiktheidswet.' Dit zei directeur drs. B. Vos van de bedrijfsvereniging Detam vanmorgen tijdens een vergadering van de algemene ledenraad in Utrecht.

De Detam (bedrijfsvereniging voor detailhandel, ambachten en huisvrouwen) gaf in de eerste acht maanden van dit jaar 322 miljoen gulden uit aan uitkeringen voor arbeidsongeschikten (AAW) die nooit een inkomen hebben gehad. Dit is een stijging van 157 procent ten opzichte van het vorig jaar. Bijna tweederde deel van de stijging is volgens de Detam een rechtstreeks gevolg van een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep. Dit hoogste rechtscollege inzake de sociale verzekeringswetten besliste in januari 1988 dat gehuwde vrouwen, ongeacht het feit of zij betaalde arbeid hadden verricht, tot 1979 ten onrechte waren uitgesloten van een AAW-uitkering. Deze vorm van discriminatie was volgens de Raad in strijd met door Nederland ondertekende internationale verdragen. De meeste van de ongeveer 8.700 vrouwen in kwestie zijn bij de Detam aangesloten. 'Beheersing van de sociale zekerheidsuitgaven is nauwelijks mogelijk als rammelende wetgeving door de rechter onderuit wordt gehaald. De AAW roept bij voortduring twijfels op over de juridische waterdichtheid', aldus Detam-directeur Vos.

Het ministerie van Sociale Zaken heeft een nieuwe reparatiewet aangekondigd, die erop neerkomt dat voor alle in behandeling zijnde en nieuwe aanvragen voor AAW-uitkeringen alsnog een inkomens-eis zal worden ingevoerd. Dat zou dus inhouden dat alleen mensen die ooit betaald werk hebben verricht in aanmerking kunnen komen voor een uitkering op basis van de AAW. Daarnaast wordt een meer directe relatie gelegd tussen de hoogte van de uitkering en het inkomen. Gehuwde vrouwen die door de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep recht op een uitkering kregen, zouden die dan op 1 juli volgend jaar kwijtraken. Het voorstel ligt voor advies bij de Sociale Verzekeringsraad (SVR). Staatssecretaris Ter Veld (sociale zekerheid) heeft de Kamer laten weten te zullen bekijken of mensen die al een AAW-uitkering hebben, deze ook kunnen behouden. Alleen nieuwe gevallen zouden dan moeten voldoen aan strengere toelatingseisen om bij arbeidsongeschiktheid voor een AAW-uitkering in aanmerking te komen. De regeling rond de uitsluiting van groepen mensen van de AAW zou in de nieuwe reparatiewet worden opgenomen.

Detam-directeur Vos zei de nieuwe regelgeving die de staatssecretaris in de maak heeft met grote bezorgdheid tegemoet te zien. Hij betwijfelt of de datum van 1 juli volgend jaar zal worden gehaald.