Keuze in de geest van De Coubertin

ROTTERDAM, 19 SEPT. Het eeuwfeest van de moderne Olympische Spelen wordt er een in de stijl van de grondlegger. Pierre de Coubertin liet er tegen het einde van de eerste editie in 1896 in Athene geen twijfel over bestaan dat het sportevenement de wijde wereld in moest trekken om te overleven. Hoewel de Grieken vonden dat de Spelen permanent in hun land thuishoorden, besefte De Coubertin dat de politieke en economische instabiliteit van het land allerminst een waarborg vormden voor de vierjarige cyclus. Uitgerekend die factoren waren gisteren in Tokio van doorslaggevende betekenis om Athene, kandidaat voor 1996, de rug toe te keren en met Atlanta de blik op de toekomst te richten.

De opvolgers van de geestelijke vader van de moderne Spelen hebben de fakkel overgenomen en vooral onder voorzitterschap van Juan Antonio Samaranch wint de koopmansgeest het van de sentimenten. Het Internationaal Olympisch Comite heeft voorgoed afgerekend met het vooroordeel een gezelschap te zijn dat grotendeels bestaat uit oude, wereldvreemde figuren vervuld van vage idealen. Die weinig vleiende karakterisering dankte dat college overigens vooral aan de gedrevenheid waarmee de dogma's van het amateurisme werden gevolgd, en veel minder aan de criteria die gehanteerd worden bij de aanwijzing van een Olympische stad. Het toegenomen vrijdenken in IOC-kring werd deze week weerspiegeld in de unanieme beslissing beroepssporters toe te laten.

Tegenover die baanbrekende beslissing staat overigens het feit dat er in Tokio toch nog altijd 35 leden (van wie 26 al vanaf de eerste ronde) voor Athene stemden, maar dat was ruimschoots onvoldoende om het recht te verwerven gaststad van de Spelen te zijn. De gewijde grond van de Olympiers is verontreinigd, de verkeersaders in Athene zijn dichtgeslibd, de telecommunicatie in Griekenland is erbarmelijk, het openbare leven is voortdurend geheel of gedeeltelijk ontwricht door stakingen en het land heeft een enorme schuld.

Geen basis om een mega-evenement te organiseren en dankbare excuses genoeg om de hoofdreden onuitgesproken te laten: de kandidaatstad Athene, dat op historische gronden het alleenrecht op het eeuwfeest meende te hebben, ligt niet in de Verenigde Staten. Terwijl daar het geld vandaan moet komen. Een van de hoofdsponsors van de Spelen is Coca Cola en heeft zijn hoofdvestiging in Atlanta. Het belangrijkste is echter dat de inkomsten uit de televisierechten voor het grootste deel uit de Verenigde Staten komen. Voor Seoul in 1988 bedroegen die 400 miljoen dollar, waarvan er 300 miljoen door de Amerikanen werden betaald. In Korea kampten de Amerikaanse televisiemaatschappijen met de handicap dat het lastig was om de belangrijkste finales gelijk te laten vallen met het zogenoemende prime time, wanneer de meeste commercials verkocht worden. Over twee jaar moet in Barcelona opnieuw geimproviseerd worden om de belangrijkste en interessantste onderdelen gelijk te laten vallen met de lucratiefste zendtijd. Als de Spelen in de VS worden gehouden rinkelt de kassa nog harder. Die factor wordt, zeker nu de Olympische familie een miljardenbedrijf is geworden, alleen maar belangrijker. Geld was eerder de doorslaggevende factor om Amerika de van de eindronden van het wereldkampioenschap voetbal (1994) toe te wijzen en nu weer de Spelen.

Pas als Samaranch op zijn zakjapanner heeft uitgerekend dat er rekenkundig niets op de kandidaat is aan te merken geeft hij ruimte voor sentimentele bespiegelingen. Dat niet Melbourne (met 16 stemmen uitgeschakeld in de derde ronde) of Toronto (in de vijfde ronde met 22 stemmen afgehaakt) de voorkeur kregen, maar Atlanta heeft daarmee ongetwijfeld te maken. De hoofdstad van Georgia maakte zich vooraf zorgen over het feit dat pas in 1984 Los Angeles de Spelen ontving en deed in de campagne alle moeite zo on-Amerikaans mogelijk over te komen. Maar juist de herinnering aan Los Angeles kan een voordeel zijn geweest. Die aflevering was financieel geslaagd, maar de boycot van de Oosteuropese landen wierp een smet op dat succes. Nu door de ontspanning tussen oost en west dat gevaar niet meer bestaat krijgt Atlanta voor de Verenigde Staten een herkansing. Bovendien is door de keuze van de locatie de weg vrij om in 2000 Berlijn aan te wijzen. Of Johannesburg, tenminste als Zuid-Afrika over vier jaar wanneer de aanwijzing voor die Spelen plaatsvindt, al tot de internationale sportgemeenschap is toegelaten. En bereid is meer dan voldoende geld op tafel te leggen. 9009 RECORDS TRANSFERRED

    • Peter de Jonge