Invasie Sovjet-joden zorgt voor revolutie in Israel

Zorgeloze dagen heeft Israel sedert de stichting van de joodse staat in 1948 nauwelijks gekend. De vooruitzichten dat Israels burgers, na een lange bestaansstrijd en de opbouw onder de moeilijke omstandigheden van een moderne staat, eindelijk rustig kunnen ademhalen zijn verre van rooskleurig. Israel staat voor grote beproevingen die kinderspel zijn vergeleken met de problemen waarmee het land in zijn moeilijke beginjaren worstelde. De militaire dreiging is buitengewoon gevaarlijk, terwijl de massa-immigratie uit de Sovjet-Unie de Israelische samenleving in een paar jaar grondig zal veranderen. Op deze plaats in de krant is al betoogd dat een atoomoorlog in het Midden-Oosten niet denkbeeldig is als Irak met behoud van zijn atoompotentieel uit de crisis in de Perzische golf te voorschijn komt.

Voor Israel zou het een grote opluchting zijn als de Iraakse atoomdreiging , evenals het gifgaspotentieel en de in Bagdad in ontwikkeling zijnde biologische wapens van de aardbodem zouden worden geveegd.

Een diplomatieke oplossing van Iraks inlijving van Koeweit zou Israel vroeg of laat nopen dit karwei met alle er aan verbonden militaire en politieke risico's uit zelfverdediging zelf op te knappen. In een nucleair evenwicht met welk Arabisch land dan ook geloven Israels leiders pertinent niet. Daarom gaf Menahem Begin in 1981 bevel de Iraakse atoomreactor bij Bagdad te bombarderen. In die mede door de holocaust-mentaliteit gevormde opvatting is geen verandering gekomen. Na Hitler neemt Israel geen bestaansrisco's meer.

Een militaire oplossing van de crisis in de Perzische golf opent perspectieven voor een nieuwe regionale orde pax-Americana waarin Israel, op de zuidelijke flank reeds gedekt door een vredesverdrag met Egypte, ook een plaats zou kunnen vinden. De oplossing van het Palestijnse vraagstuk en van de problematiek van de Golan-hoogvlakte staat echter niet voor de deur, alhoewel de Syrische president Hafez Assad de mogelijkheid van vredesbesprekingen met Israel tegenover de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker in Damascus niet heeft uitgesloten.

Verontrustend

Voor Israel is het zeer verontrustend dat de VS, als uitvloeisel van de conflictsituatie in de Perzische golf, bereid zijn hun Arabische bondgenoten meer dan ooit het geval is geweest tot de tanden toe te bewapenen.

Israels opperbevelhebber generaal Dan Shomron is niet zo beducht dat het Saoedi-Arabische koningshuis de nog te leveren modernste Amerikaanse wapens ter waarde van 20 miljard dollar tegen zijn land zal inzetten. Maar wie kan Jeruzalem garanderen dat deze wapens bij een mogelijke revolutie in Saoedi-Arabie niet in Saddam-achtige handen vallen? Leiden Jordaanse militairen Iraakse troepen soms niet op in het gebruik van in Koeweit buit gemaakte Amerikaanse wapens? Door Israelische bril bekeken is de bewapeningswedloop in het Midden-Oosten als gevolg van een nieuwe, door de crisis in de Golf gedicteerde Amerikaanse politiek, in een hogere versnelling gekomen.

Dat is een nieuwe belasting voor Israels defensie-inspanning waarvan nog lang niet vaststaat of Washington een deel van de kosten wil dragen. Een indicatie voor de veranderende Amerikaanse opstelling jegens Israel is Washingtons weigering om in navolging van het schrappen van de Egyptische militaire schuld het zelfde te doen met Israels financiele verplichtingen van militaire aard jegens de VS. De Israelische minister van buitenlandse zaken David Levi mag zijn Amerikaanse collega James Baker na zijn bezoek aan Washington tot zijn grote vreugde bij de voornaam noemen maar deze 'concessie' kan de indruk niet wegnemen, dat de VS Israel financieel kort houden om daaruit op het gepaste moment, bij hervatting van het vredesproces, politieke munt te slaan.

Grote offers

Met een weer stijgende defensiebegroting zullen van het Israelische volk de komende jaren grote offers worden gevraagd om een miljoen, misschien zelfs twee miljoen Russische joden op te vangen. Waar de tientallen miljarden dollars vandaan moeten komen om deze kolossale taak te volbrengen is een vraag die Israel's leiders dagelijks pijnigt. ' Het volk moet de waarheid weten', schreef een dezer dagen een van Israels invloedrijkste economen. 'De levensstandaard zal drastisch omlaag moeten'. De socialistische partijleider Shimon Peres bepleit uit een andere invalshoek met spoed een politieke oplossing van het Palestijnse geschil om enerzijds de druk van de defensie op de nationale begroting te verminderen en anderzijds de weg vrij te maken voor Israels economische integratie in het Midden-Oosten. Voor de rechtse regering Shamir klinkt dat als valse toekomstmuziek. Zij zoekt in een voor haar optimaal gunstig binnenlands politiek klimaat, in een grote diplomatieke beweging om de Palestijnse kwestie heen, naar rechtstreeks vredesoverleg met de Arabische landen.

Omdat de staat Israel de tientallen miljarden dollars niet kan opbrengen en de diaspora deze last ook niet kan torsen, hoopt Jeruzalem internationaal kapitaal aan te trekken om het uit de Sovjet-Unie emigrerende grote wetenschappelijke joodse potentieel in Israel te benutten.

De technologische resultaten van deze visie of utopie zouden kunnen bijdragen aan de ontplooiing van de in grote moeilijkheden verkerende Russische economie.

President Michail Gorbatsjov heeft hoogstwaarschijnlijk dat element in zijn achterhoofd gehad toen hij twee Israelische ministers, Jitschak Modai van financien en professor Yuval Ne'eman van wetenschappen en energie, voor een opmerkelijke ontvangst naar het Kremlin ontbood.

Brugfunctie

Als binnen enkele jaren een van de vier Israeliers een 'nieuwe Russische immigrant' is, kan Israel in psychologisch en wetenschappelijk opzicht een brugfunctie vervullen tussen de Sovjet-Unie en de kapitalistische wereld. Israeliers van Russische oorsprong spelen reeds nu een belangrijke rol in de contacten tussen beide landen.

Het kwalitatief hoog aangeslagen Russische jodendom zal de Israelische samenleving in enkele jaren onherkenbaar veranderen. Het is niet alleen een historische gebeurtenis, maar ook een culturele en demografische revolutie. Israel krijgt er een Europeser gezicht door en vindt weer aansluiting met dat deel van het joodse volk waaruit de zionistische revolutie is voortgekomen.