IN DE MARGE; Grenzen aan voorlichting

Bij het zoeken naar nieuwe opvangcentra voor asielzoekers volgt de rijksoverheid sinds maandag de overrompelingstactiek. De burgemeesters van acht Nederlandse gemeenten werden in Den Haag ontboden met de mededeling dat hun plaatsen waren uitverkoren. Nog geen twee uur later arriveerden de eerste bewoners.

Met deze handelwijze is het departement van welzijn, volksgezondheid en cultuur (WVC), dat de zorg heeft voor de opvang, afgestapt van de tijdrovende voorlichtingsavonden, bestemd voor de bevolking van plaatsen waar asielzoekers terechtkwamen. Dat die bijeenkomsten steeds vaker tot onverkwikkelijke tonelen leidden, werd twee weken geleden pijnlijk geaccentueerd in het Westbrabantse Huijbergen. Daar werd onversneden blijk gegeven van vreemdelingenhaat. 'Asielzoekers zijn criminelen', werd er veelvuldig onderstreept. Men kwam al lang niet meer om vragen te stellen, maar om de eigen afkeer kenbaar te maken.

Het hoofd van de afdeling Opvang Asielzoekers van het ministerie, F. van Beeck, concludeert dat de bereidheid om asielzoekers in de plaatselijke gemeenschap op te nemen afneemt. Dat benauwt hem want WVC zit met een toenemend tekort aan opvangmogelijkheden. In 1987 dacht men aan 5.000 plaatsen genoeg te hebben. In 1988 bleek de toestroom te zijn opgelopen tot 7.500, in 1989 tot 14.000 en dit jaar worden er 18.000 tot 20.000 asielzoekers verwacht. In plaats van de vier centra, waarmee men in 1987 dacht te kunnen volstaan, zijn er nu zestien. Daar zijn er maandag nog eens acht bijgekomen.

WVC heeft ondanks bezwaren uit de burgerij noodgedwongen steeds zijn zin doorgezet. De bijeenkomsten, die overigens nooit als inspraakbijeenkomsten waren bedoeld, kunnen voortaan achterwege blijven. Dat bespaart het aanhoren van bedenkelijke taal, een door afkeer scherp geslepen wapen, waarmee grote schade wordt aangericht. Echte problemen hebben de meeste centra ondanks alle geschreeuw over 'de ontwrichting van de plaatselijke samenleving' tot nu toe niet opgeleverd.