Visreservaten

Platform, maandblad over actuele beleidszaken van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Gratis abonnementen zijn aan te vragen bij Directie Voorlichting, Postbus 20401, 2500 EK 's Gravenhage.

Sinds de invoering van de visserijquota weten zeebiologen niet meer waar ze aan toe zijn. Officiele cijfers geven meestal een grove onderschatting van de werkelijke vangsten. En om de Noordzee te beschermen heeft de quotering weinig geholpen, er wordt nauwelijks minder vis gevangen dan vroeger. Het quotasysteem heeft gefaald en moet worden afgeschaft. Het instellen van gesloten gebieden, waar niet gevist mag worden, lijkt een beter alternatief.

Dat zegt dr. Han Lindeboom, zeebioloog van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel in het omslagartikel van Platform, maandblad over actuele beleidszaken van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Actueel is het onderwerp zeker. Terwijl minister Braks door het geknoei met de visquota zo niet zijn portefeuille, dan toch in elk geval iedere geloofwaardigheid heeft verloren, worden de verwoestende gevolgen van de overbevissing in zijn eigen blad Platform breed uitgemeten. De visserijdruk op de Noordzee is hoog, zegt bioloog Lindeboom. Op bepaalde plaatsen gaat zo'n zeven keer per jaar een visnet langs de bodem, verder zijn er grote gebieden waar de visserij een tot drie keer per jaar komt. In zo'n net, dat aan zware kettingen over de grond wordt gesleept, sterven niet alleen alle vissen, maar ook kreeften, krabben en andere zeebewoners. Van de noordkrompen een schelpdier dat wel 120 jaar oud kan worden overleeft maar tien procent. Op de lange termijn verdwijnen steeds meer langlevende, zich traag voortplantende zeebewoners om plaats te maken voor andere soorten, zoals wormen.' Als je je realiseert hoeveel beesten daardoor sterven buiten de vis die op de markt wordt gebracht dan moet je wel concluderen dat de impact van de visserij op het ecosysteem in de Noordzee gigantisch is, ' zegt Lindeboom. De gevolgen daarvan, ook op langere termijn, worden schromelijk onderschat. Maar vissers ondervinden alleen dat grote vissoorten als kabeljauwen en makrelen plaatsmaken voor kleintjes, terwijl ook de vangsten van haaien en roggen gedecimeerd zijn.

Vroeger bleven sommige stukken Noordzee buiten schot vanwege de stenen op de bodem. Maar door de steeds betere technieken kan men nu ook in deze steengebieden vissen. Dat betekent dat de effecten van de visserij zich nu uitstrekken over vrijwel de gehele Noordzee.

In opdracht van het ministerie van Landbouw werkt het NIOZ nu aan het rapport 'Beschermde gebieden', waarin ideeen worden uitgewerkt om, in overleg met het bedrijfsleven, op termijn de visserij in 10 tot 25 procent van de Noordzee te verbieden of daar in elk geval te beperken. Het idee is dat de visstand zich in deze gebieden kan herstellen, en daarvan wordt dan ook een gunstig effect verwacht op de rest van de Noordzee. Tenminste, als men erin slaagt de zaak goed te controleren. Ook voor het wetenschappelijk onderzoek zijn zulke rustgebieden van eminent belang. Keerzijde is, dat de visserijdruk op de niet-beschermde gebieden nog zwaarder zal worden dan nu al het geval is.

Platform is een tamelijk informatief blad, gemaakt volgens een journalistieke formule en met goede foto's. Natuurbeheer is in het septembernummer nadrukkelijk aanwezig met ondermeer bijdragen over de campagne Nederland Otterland, herintroductie van twee uiterst zeldzame vlinders en een verslag van de walvisconferentie in Noordwijk. Verder in Platform een met twaalf mini-interviews verlevendigdartikel over het reilen en zeilen van de gereorganiseerde landbouwvoorlichtingsdienst, de vaste, doorgaans positief getoonzette rubriek 'kort nieuws rondom de mestproblematiek', boekbesprekingen en een agenda.

In de ingezonden brievenrubriek ' Mag ik even' ditmaal een bijdrage van de directeur van de Fauna Inlichtingen Centrale in Zeist, die bezwaar aantekent tegen de officiele adviezen van het Ministerie om ontsnapte, faunavervalsende brulkikkers in de diepvries te stoppen of volgens andere adviezen zelfs levend te koken. Om meerdere redenen uiterst ongelukkige euthansatie-adviezen. Om te beginnen zijn het volgens deskundigen ongeschikte methoden om amfibien te doden. Erger nog is dat dierenbezitters hierdoor gestimuleerd worden om met een stukje inventiviteit en zelfhulp van een overtollig geacht dier af te komen. Een overheidsadvies om brulkikkers die men in de vrije natuur aantreft, op deze wijze te vernietigen is educatief gezien niet bepaald gelukkig en staat haaks op de intrinsieke waarde die dieren in de nota 'Rijksoverheid en dierenbescherming' is toegekend.

    • Marion de Boo