PvdA enthousiast, CDA gematigd, oppositie kritisch

Van de twee coalitiepartners heeft de PvdA veruit het meest enthousiast gereageerd op de vandaag gepresenteerde begroting voor het komend jaar. 'Een verademing' en 'een verfrissende benadering', aldus de PvdA-fractie. Het CDA is weliswaar tevreden, maar vraagt zich tegelijkertijd af of de voorgestelde maatregelen voor de nabije en verre toekomst voldoende houvast bieden. Volgens de VVD, de grootste oppositiepartij, weet het kabinet geen uitzicht te bieden op ordelijke openbare financien. D66 spreekt over een kwetsbare en onvolledige begroting. Volgens Groen Links is er sprake van een 'bloedeloos stuk'. CDA-fractievoorzitter Brinkman zegt dat het 'waardering verdient' dat het kabinet erin is geslaagd een begroting op te stellen die net binnen de financiele bakens van het regeerakkoord blijft zonder belastingverhoging en met behoud van een redelijk evenwichtig inkomensbeeld. Maar Brinkman vraagt zich tevens af of de beleidsvoornemens voldoende zullen blijken te zijn. 'Nu de internationale situatie zo instabiel en onvoorspelbaar is en de rente-ontwikkeling tegenzit, moet rekening worden gehouden met mogelijk ingrijpender beslissingen in de nabije toekomst om binnen de gewenste kaders te blijven en om de gestelde doelen te halen', aldus de CDA-fractievoorzitter. Daarbij wijst hij er nog eens op dat het uitgangspunt voor zijn partij blijft dat uitgavenproblemen door herschikking en bezuinigingen en niet met inkomstenverhogende maatregelen moeten worden opgelost. De christen-democraten betreuren het dat de in het nationaal milieubeleidsplan en het structuurschema verkeer en vervoer genoemde investeringen niet zo snel verlopen als gewenst. 'Een versnelde verbetering van de openbaar-vervoerinfrastructuur zou immers een goede bijdrage kunnen leveren aan de noodzakelijke verschuiving van de automobiliteit naar het openbaar vervoer'.

De fractie noemt de verlaging van de Defensiebegroting 'verdedigbaar', maar waarschuwt er wel voor dat deze begroting op termijn 'geen grabbelton' kan worden voor overschrijdingen of tekorten elders. Op het terrein van de criminaliteitsbestrijding moeten 'harde of in de ogen van sommigen vergaande maatregelen niet uit de weg worden gegaan'.

Als voorbeeld noemt het CDA een beperkte identificatieplicht. De grootste regeringsfractie heeft ten slotte zorgen over de ontstane 'vaagheid' met betrekking tot de herstructurering van de gezondheidszorg. 'Dit proces lijkt teveel vertraagd te worden doordat het koopkrachtbeleid in deze discussie een al te overheersend beoordelingscriterium aan het worden is', aldus het CDA. De PvdA-fractie heeft zich slechts in algemene termen over de vandaag gepresenteerde begroting uit willen laten. De socialisten hebben er begrip voor dat de financiele problemen voor 1991 gedeeltelijk met tijdelijke maatregelen worden opgelost. De PvdA vindt de door het kabinet voorgestelde eenmalige uitkering van 50 gulden voor bejaarden met een klein pensioen 'onvoldoende compensatie' voor de blijvende tariefsverhoging die 700.000 bejaarden sinds dit jaar over hun aanvullende pensioen ondervinden. De PvdA roept verder de vakbeweging op tot een voortgezette beheerste loonkostenontwikkeling. 'Van de werkgeversorganisaties mag verwacht worden dat zij veel meer bereidheid gaan tonen om mensen aan de slag te krijgen (werklozen) of te houden (arbeidsongeschikten), aldus de PvdA. De fractie noemt het 'onverteerbaar' dat in toenemende mate sprake is van krapte op de arbeidsmarkt, zelfs voor ongeschoold werk, terwijl tegelijkertijd meer dan een miljoen mensen werkloos of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. De voorgestelde korting op het fonds voor de stadsvernieuwing vindt de PvdA een 'slechte keuze'. De VVD, sinds eind vorig jaar in de oppositie, vreest dat na 1991 het overheidstekort weer zal oplopen. Wanneer de rente op het huidige hoge niveau van negen procent blijft zal het kabinet tussen 1992 en 1994 voor zo'n acht miljard aan structurele tekortbeperkende maatregelen moeten nemen. 'De VVD vreest dat het kabinet met zijn lijdzame houding het erop aan laat komen dat het financieringstekort dan alleen nog door lastenverzwaring valt terug te dringen', aldus fractievoorzitter Bolkestein. Volgens D66-fractievoorzitter Van Mierlo gaat het kabinet wat de prioriteiten van zijn beleid betreft 'aarzelend de goede kant op'.

Maar hij noemt de dekking van het voorgestelde beleid 'kwetsbaar' en mogelijk niet bestand tegen de tegenvallers 'die onvermijdelijk gaan komen'.

Van Mierlo noemt de dekking 'deels niet structureel, voor een deel hypothetisch en waar het bezuinigingen aangaat veelal globaal en niet selectief'. Groen Links vindt de Troonrede en de Miljoenennota het 'proza van het gilde der bestuurders, geschriften van het haalbare, niet gehinderd door visie en idealisme. Het compromis als waarheid, maar tegelijkertijd als moordenaar van politieke durf'.

De fractie noemt het een 'serieus gevaar' voor de parlementaire democratie dat het er steeds minder toe lijkt te doen wie met wie regeert. Van de kleine christelijke fracties heeft de SGP het over een ongeinspireerd stuk dat geen enkele verrassing oplevert. Volgens het GPV had er wel met wat meer elan nieuw beleid mogen worden gepresenteerd. De RPF meent dat uit de Troonrede niet blijkt dat er een nieuwe regeringscoalitie is aangetreden.