Legio telefoontjes, brievenbus vol

Na Prinsjesdag staat de telefoon bij ons instituut roodgloeiend en puilt de brievenbus uit van de vele verontruste brieven. Mensen met bijvoorbeeld een modaal inkomen horen de Koningin voorlezen dat ze er qua koopkracht op vooruitgaan, terwijl het loonstrookje het tegenovergestelde zegt. Het koopkrachtplaatje levert ons veel werk.

Politici hebben het 'plaatje' uitgevonden om na te gaan wat de gevolgen van beleidsmaatregelen zijn voor werknemers en ambtenaren met inkomens van minimum loon tot modaal en vier keer modaal.

Maar het koopkrachtplaatje zegt zeer weinig. Het maakt bijvoorbeeld bijzonder veel uit waar je woont. Woon je als bijstandsmoeder op dit moment in Utrecht dan heb je dikke pech, want de gemeentelijke heffingen gaan daar fors omhoog. Even buiten de gemeentegrens heb je daar geen last van.

Ook maakt het veel uit of je in een goed geisoleerd huis woont of schoolgaande kinderen hebt. Het koopkrachtplaatje houdt daar geen rekening mee. Eigenlijk zou je voor al die verschillende situaties een koopkrachtplaatje moeten maken. Maar daarmee leg je helemaal een grauwsluier over politiek Den Haag heen.

Het koopkrachtplaatje werkt namelijk ook frustrerend. Als je een modaal inkomen hebt en je hoort dat jouw klasse erop vooruit gaat, maar je hebt steeds minder te besteden dan werkt dat ontmoedigend. Bij de eerst volgende verkiezingen laat je verstek gaan.

Vooral mensen die werkloos of arbeidsongeschikt zijn geworden, bellen het NIBUD. Deze mensen worden ineens geconfronteerd met minder inkomsten. Ze moeten hun uitgavenpatroon aanpassen en dat gaat niet van de ene op de andere dag. Mensen die al weinig geld te besteden hebben en dat worden er steeds meer want bijna tien procent van de huishoudens leeft onder het minimum kunnen vaak heel efficient met hun schaarse middelen omgaan. Voor deze groepen telt iedere gulden. Veel politici vergeten dit. Zij hebben alleen maar oog voor macro-cijfers en hebben geen idee wat er op micro-niveau speelt.

In het verleden zijn bezuinigingen op sociale uitkeringen wel eens 'gerechtvaardigd' met de opmerking dat 'ze dan maar een boek minder moeten kopen'.

Politici vergeten dan dat veel huishoudens met een minimuminkomen geen boeken meer kunnen kopen. Het politieke steekspel op de vierkante centimeter heeft nut. (CB)

    • C. Groenewegen