Korting op stadsvernieuwing, huursubsidie wordt ontzien

Stadsvernieuwing, sociale nieuwbouw en de bijdrageregeling voor gehandicapten worden bij Volkshuisvesting getroffen door bezuinigingen of door een minder grote uitgavenstijging dan voorzien. Door op het stadsvernieuwingsfonds 30 miljoen gulden te korten, kon staatssecretaris Heerma de individuele huursubsidie bij de bezuinigingen ontzien. Bij de korting op de stadsvernieuwing moet ook een halvering van de bijdrage (van 26,1 naar 13,1 miljoen) worden geteld die het ministerie van WVC jaarlijks afstaat voor restauraties. De steden hebben al geprotesteerd tegen deze beknibbeling van in totaal ongeveer 2,5 procent van het stadsvernieuwingsfonds.

De tot nu toe onbeperkte groei van de subsidie-uitgaven voor huisvesting van gehandicapten wordt afgeremd. Het staat nog niet precies vast hoe dat zal gebeuren. Heerma denkt aan een maximale eigen bijdrage van 1.500 gulden met uitzondering van de laagstbetaalden. Een andere mogelijkheid is de regeling inkomensafhankelijk te maken: wie meer verdient betaalt een hogere eigen bijdrage. De staatssecretaris zit met een overschrijding van de begroting op deze post van 20 a 25 miljoen, oplopend tot 50 miljoen in 1995 en daarom acht hij budgettaire maatregelen onontkoombaar.

De vergroting van het aantal te bouwen sociale koop- en huurwoningen met 5.000 per jaar, die in het regeerakkoord was aangekondigd, gaat voor een flink deel niet door. Feitelijk betrof dit overigens geen uitbreiding, maar een minder drastische jaarlijkse verkleining van het aantal nieuwe woningen. Het aantal extra te bouwen sociale woningen (ten opzichte van het meerjarenprogramma) wordt volgend jaar beperkt tot 1.500 en in de jaren daarna tot 3.500, zij het dat daarover in 1991 pas definitief een besluit wordt genomen. Het programma, inclusief ongesubsidieerde bouw, telt volgend jaar 83.000 a 93.000 nieuwe woningen, ongeveer net zoveel als dit jaar en zal tot 1995 geleidelijk dalen tot 75.000 a 85.000 per jaar. De individuele huursubsidie kost het rijk meer dan voorzien en ook de 50 miljoen extra per jaar die in het regeerakkoord ter beschikking kwam is lang niet toereikend om deze overschrijding te compenseren. Het tekort dreigt op te lopen tot 136 miljoen in 1995. De vergrijzing en het toenemend aantal alleenstaanden en uitkeringsgerechtigden worden als oorzaken beschouwd van het stijgende aantal aanvragen voor huursubsidie. Tachtig procent van de ontvangers van huursubsidie is aangewezen op een uitkering; twee derde heeft een inkomen op of onder het minimum.

De overschrijding bij de individuele huursubsidie wordt voor vijftig procent elders op de begroting van volkshuisvesting gecompenseerd; de andere helft wordt binnen de regeling gezocht. Een gevolg van dat laatste is dat alleenstaanden en de inkomensgroepen boven het minimum vanaf 1992 er wat huursubsidie betreft op achteruitgaan.

Daar staat tegenover dat de huurverhoging, die ook volgend jaar weer 3 procent bedraagt, door verschuivingen binnen de huursubsidieregeling voor de laagste inkomens en met name voor bejaarden feitelijk tot 2 procent beperkt blijft. Bij de normale huurverhoging komen voor huurders in de goedkoopste woningen nog extra stijgingen van 2 of 4 procent huurharmonisatie. De aanvangshuren van nieuwe woningen zullen in 1991 3,3 procent hoger zijn dan dit jaar. Daar kan nog 1,7 procent bij komen als gevolg van kwaliteitsmaatregelen voor nieuwbouw die voortvloeien uit het milieubeleid.

Heerma is er nog niet in geslaagd de bezuinigingen die hij als gevolg van de afspraken in het kabinet moet doorvoeren voor latere jaren volledig te dekken. De staatssecretaris zit met een dreigend gat in 1992 van 43 miljoen, oplopend tot 74 miljoen in 1995. Hij heeft aangekondigd begin volgend jaar met maatregelen hiertegen te komen.