Havel waarschuwt tegen separatisme

PRAAG, 18 sept. President Vaclav Havel van Tsjechoslowakije heeft gisteren gewaarschuwd dat het het Slowaakse separatisme een bedreiging kan vormen voor de toekomst van Tsjechoslowakije. Ook de Britse premier Thatcher, die een bezoek brengt aan Tsjechoslowakije, waarschuwde gisteren tegen het nationalisme in Slowakije.

In een toespraak tot het parlement, dat zich de komende weken en maanden onder andere met een nieuwe grondwet bezighoudt, stelde Havel 'zeventig jaar Praags centralisme' verantwoordelijk voor de Slowaakse roep om meer autonomie en zelfs onafhankelijkheid. Hij maakte echter duidelijk dat 'een verenigd Tsjechoslowakije' essentieel is. 'De wereld erkent Tsjechoslowakije als een soevereine staat binnen de huidige grenzen. Alleen zo kunnen we toegang krijgen tot internationale instanties en de de diverse structuren van een zich integrerend Europa, ' aldus Havel. Het nationalistische geruzie in Tsjechoslowakije, aldus de president, kan in het buitenland de indruk wekken dat Tsjechoslowakije politiek instabiel is. Hij hield het parlement in Praag als voorbeeld de Amerikaanse grondwet voor. 'Als een burger van Californie zich een Californier voelt betekent dat niet dat hij zich geen Amerikaan voelt.'

De nieuwe Tsjechoslowaakse grondwet moet worden gebaseerd op gemeenschappelijke idealen als vrijheid, gelijkheid en mensenrechten en is geen 'onplezierige paraplu die om internationale redenen boven ons hoofd wordt gehouden.'

Havel hekelde de ontwerp-grondwet omdat die voorziet in het recht op afscheiding van zowel Slowakije als de Tsjechische landen.

De afgelopen maanden is in Slowakije door enkele nationalistische partijen aangedrongen op afscheiding van de republiek. Slowakije heeft tot ongenoegen van de regering in Praag zelfs een eigen ministerie van buitenlandse zaken geschapen en is van plan eigen consulaten te vestigen in landen met grote Slowaakse gemeenschappen.

De Britse premier Thatcher, die als eerste Britse premier in de geschiedenis een bezoek brengt aan Praag, riep de Tsjechen en Slowaken gisteren op hun na decennia van communistisch bestuur gewonnen democratie niet op het spel te zetten door nationalistische meningsverschillen. 'Het zou een tragedie zijn als mensen de vrijheid slechts gebruiken om geschillen te onderstrepen, ' aldus Thatcher.

Thatcher heeft zich vanochtend in een toespraak tot het federale parlement namens haar land haar verontschuldigingen aangeboden voor het Britse gedrag aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de conferentie van Munchen offerden Engeland en Frankrijk in september 1938 Tsjechoslowakije op in een laatste poging, Hitler tevreden te stellen. 'We hebben u in 1938 teleurgesteld. Daarvoor schamen we ons, ' aldus Thatcher. (UPI, AP)