Firma's op zoek naar alternatief vervoer

BORN, 18 sept. Een groot deel van de 17.500 werknemers van Volvo in Born en DSM in Geleen kan zich binnenkort uitspreken over de vraag hoe zij naar hun werk willen komen, als het maar niet met een prive-auto is.

De Rijksverkeersinspectie in Roermond, die bezig is een concept-vervoersplan op te stellen, heeft geinventariseerd dat voor dertienduizend werknemers een alternatief te bieden is zoals de fiets, carpooling, openbaar vervoer of bedrijfsbussen. Op die manier zou het aantal kilometers, dat voor het woon-werkverkeer wordt verreden, met twintig procent kunnen worden teruggedrongen.

Volvo en DSM behoren tot de 26 bedrijven die het ministerie van verkeer en waterstaat heeft geselecteerd voor het opstellen van experimentele vervoersplannen. Minister Maij-Weggen heeft in het Structuurschema Verkeer en Vervoer subsidies in het vooruitzicht is gesteld voor bedrijven, die met een goed plan komen. Zij sluiten dan voor vijf jaar een contract af met het ministerie, waarin ze zich verplichten het woon-werkverkeer met een bepaald percentage terug te dringen.

Als tegenprestatie ondersteunt het ministerie de bedrijven met subsidie en exploitatieplannen. De minister ziet als grote voorbeeld de Verenigde Staten, waar alle bedrijven met meer dan vijftig werknemers verplicht zijn een dergelijk plan te hanteren. Het ministerie verwacht in februari de eerste contracten te kunnen sluiten.

Volvo en DSM kennen sinds de tijd dat de kolenmijnen in Zuid-Limburg nog in bedrijf waren een uitgebreid systeem van bedrijfsvervoer, dat wordt verzorgd door regionale busondernemingen. Maar terwijl bij de autoproducent Volvo meer dan de helft van de werknemers met de bus naar het werk komt, is bij DSM de animo voor bedrijfsvervoer tot onder de tien procent gedaald. Dat verschil wordt bij DSM geweten aan de invoering van flexibele werktijden voor het overgrote deel van het personeel. Alleen de werknemers in de continudiensten, die aan vaste werktijden gebonden zijn, blijven de bedrijfsbus trouw. 'Wie flexibel wil zijn in de tijd waarop hij begint of ophoudt met werken, wil mobiel zijn, ' legt een woordvoerder van DSM uit. 'Je hebt natuurlijk niets aan je flexibiliteit als je een half uur op de bus moet wachten voordat je naar huis kunt.'

De woordvoerder ontkent dat DSM het gebruik van prive-auto's op die manier stimuleert: 'Onze vergoeding voor woon-werkverkeer is gebaseerd op tarieven van het openbaar vervoer, daar kun je geen auto van rijden.' In tegenstelling tot DSM heeft Volvo in Born vaste werktijden voor het overgrote deel van de werknemers. De tweeduizend parkeerplaatsen rond het bedrijf zijn dan ook lang niet allemaal bezet. 'We schatten dat hier 's morgens 1400 auto's staan. Er komen vijfhonderd mensen met de fiets of de brommer. Met het openbaar vervoer komt niemand, want dat is er niet, ' aldus een woordvoerder. Wie geen gebruik maakt van de bedrijfsbus, heeft recht op een reiskostenvergoeding, maar 2800 van de 5000 werknemers komen toch liever met de bus. Ing. J. C. van der Spek, die bij de Rijksverkeersinspectie in Roermond het opstellen van de vervoersplannen bezig is, ziet behalve de subsidies nog andere voordelen voor bedrijven om mee te werken aan het opstellen van vervoersplannen: 'Je bent niet meer een zo groot deel van je bedrijfsterrein kwijt aan parkeerplaatsen en het bedrijfsleven als geheel profiteert er natuurlijk van dat het zakelijk verkeer meer ruimte krijgt.' Om zeker te zijn van de medewerking van het personeel is bij de uitwerking van de plannen een enquete voorzien, waarin iedere werknemer volgens Van der Spek een 'individuele' keuze kan maken. 'Als je mensen vraagt of ze mee willen werken aan het terugdringen van de auto, zegt iedereen ja, maar vervolgens stapt maar vijf procent in de bus die je voor hen klaarzet. Wij willen iedereen duidelijk maken dat hij straks met de bus, de fiets of de taxi moet komen als hij de auto laat staan. Bij alle alternatieven geldt het principe dat de reistijd niet meer dan anderhalve keer zo lang is als nu met de auto, anders kun je zo'n plan wel vergeten.'