China succesvol belegger in Hongkong; Investeringsmaatschappij smeedt banden tussen China en Britse kroonkolonie

HONGKONG, 18 sept. Wellicht het meest succesvolle bedrijf momenteel in Hongkong is niet afkomstig uit Japan of de Verenigde Staten, maar uit de Volksrepubliek China. De buitenlandse investeringsmaatschappij van Peking, de China International Trust en Investment Corporation (Citic) blijkt de regels van het kapitalistische Hongkong binnen een paar jaar volledig onder de knie te hebben gekregen. Hoewel Citic zichzelf omschrijft als een 'socialistische' onderneming en haar directie rapporteert aan de Chinese ministerraad in Peking houden haar directeuren er een allesbehalve socialistische levenswijze op na. De voorzitter van de Citic-holding in Peking, de drieenzeventig jarige Rong Yiren, laat zich graag de rijkste man van China noemen.

In het jaarveslag over 1989 prijkt directeur Rong op een grote kleurenfoto terwijl hij in zijn glimmende verlengde mercedes stapt. Zijn zoon, Larry Jung, die sinds 1987 de operatie van Citic in Hongkong leidt houdt er drie mercedessen en een porsche voor in de weekeinden op na. Uit eerbied voor gastland Hong Kong nam zoon Larry een Kantonese naam aan. 'De familie Rong kan zich deze voor communistisch China extravagante levensstijl permitteren, omdat vader Rong de persoonlijke protectie geniet van de nog altijd machtige Deng Xiaoping', meent Frank Tsui, politiek analist bij het Britse effectenhuis James Capel.

Het was Deng Xaioping die Rong in 1978 vroeg Citic op te richten en te leiden. Citic moest een instrument worden in de 'open-deur-politiek' die China na jaren van isolement naar het buitenland ging openstellen. 'Citic is met een winst van zo'n honderd miljoen gulden zonder meer het meest winstgevende staatsbedrijf van de Volksrepubliek', meent analist Tsui.

Citic verdiende het geld onder andere door in Peking het eerste moderne negenentwintig verdiepingen hoge kantorencomplex te bouwen en het tegen New Yorkse prijzen aan buitenlandse bedrijven te verhuren. 'De Citic-toren was zeer gewild. Het was het eerste gebouw in Peking waar de liften en telefoons goed werkten', zegt Boudewijn Poldermans, China-specialist van de ABN. De grootste winstbron voor de Chinese staatsonderneming werd evenwel de operatie in Hongkong. Om Citic tot een succesvolle 'investmentbank' te maken nam Larry Jung de voor een Chinees bedrijf ongebruikelijke stap gekwalificeerde mensen bij Westerse bedrijven weg te kopen. Zo stapte Vernon Moore na twaalf jaar bij Chase Manhattan over naar Citic om er financieel directeur te worden.

In een onberispelijk 'upperclass' Brits accent en een krijtstreep pak lijkt Moore de personificatie van de opkomst van Citic. 'Wat Citic de afgelopen jaren bereikt heeft is veel meer dan wij ooit verwacht hadden. Een jaar geleden had ik niet durven denken dat wij nu twintig procent van de aandelen van Hongkong Telecom zouden bezitten', zegt Moore. Vragen over de politieke relatie tussen Citic en Peking wil Moore niet beantwoorden. Ook wil hij niet zeggen of Citic net als andere Chinese bedrijven een politiek commissaris heeft. De afgelopen vier jaar bouwde Citic in ongekend hoog tempo belangen op in strategische ondernemingen in de Britse kroonkolonie. 'Waar de grote Britse investerings- en handelshuizen in Hongkong als Swire en Jardine Matheson meer dan een eeuw over hebben gedaan heeft Citic in bijna vier jaar geklaard', meent analist Tsui.

De belangrijkste deelnemingen van Citic in Hongkong zijn een belang van 12,5 procent in Cathay Pacific, de luchtvaartmaatschappij van Hongkong en een belang van 26,6 procent in Dragonair, de kleinere lokale concurrent van Cathay.

Was dit op zichzelf al spectaculair, voor een sensatie zorgde Citic in maart van dit jaar door voor 2,5 miljard gulden 20 procent van de aandelen van Hongkong Telecom, dat een monopolie op het telefoonverkeer in Hongkong bezit, te verwerven. De totale bezittingen van de operatie in Hongkong werden hierna gewaardeerd op vijf miljard gulden oftewel 70 procent van geheel Citic.

Citic wordt maar al te graag als aandeelhouder binnengehaald met het oog op de souvereiniteitsoverdracht aan China over zeven jaar. Larry Jung zit ondertussen in de raad van commissarissen van Hongkong Telecom en Cathay Pacific. 'Natuurlijk was Cathay blij dat Citic een omvangrijk belang kocht. Dat geeft vertrouwen in de jaren na 1997', zegt een directeur van de luchtvaartschappij die anoniem wenst te blijven. In Hongkong lijkt iedereen te hopen dat Citic de personificatie is van het door China gepropageerde 'een-land-twee-systemen'-principe volgens welke Hongkong tot vijftig jaar na de soevereiniteitsoverdracht aan China zijn kapitalistische economie mag handhaven.

Zolang Citic veel geld voor China verdient is het onmisbaar. De inwoners van Hongkong hopen dat dezelfde redenering geldt voor hun kroonkolonie. 'Maar gerust zijn ze er niet op, want Citic moet gehoorzamen aan de instructies vanuit Peking en wat er in Peking gaat gebeuren is niet duidelijk. In China is het altijd moeilijk om fictie en werkelijk te onderscheiden', zegt Miron Muskat, analist bij Baring Securities.

    • Hans Vriens