Navo wil verdrag met landen van Warschaupact

WARSCHAU, 15 sept. De secretaris-generaal van de NAVO, Manfred Worner, heeft de Poolse regering gisteren expliciet toegezegd dat de NAVO een gemeenschappelijke non-agressie verklaring zal uitwerken met de lidstaten van het Warschaupact, maar niet met het Warschaupact als zodanig.

Worner, de eerste secretaris-generaal van de NAVO die een bezoek brengt aan Polen, onderstreepte in Warschau dat de NAVO 'alleen de lidstaten van het Warschaupact ziet als de echte tegenpartij' voor het ondertekenen van zo'n verklaring. Het Warschaupact zelf is geen serieuze tegenpartij meer voor de NAVO bij het opstellen van een 'non-agressie verklaring' omdat het in een grote crisis verkeert.

Diverse lidstaten overwegen openlijk om de organisatie te verlaten. 'Polen hoeft zich niet terug te trekken uit het Warschaupact, de structuren van deze organisatie verdwijnen vanzelf', zo zei de Poolse minister van buitenlandse zaken, Krzysztof Skubiszewski, gisteren na het gesprek met Worner. Het Warschaupact moet volgens hem alleen nog een rol spelen in de politieke consultatie tussen de lidstaten. 'Alle militaire structuren moeten worden ontmanteld. Het Oostblok bestaat niet meer en de NAVO is het belangrijkste militaire bondgenootschap ter wereld geworden.'

Hij sprak echter geruchten tegen dat Polen speelt met de gedachte om zich bij de NAVO aan te sluiten. 'Over deze zaak heb ik niet eens met Worner gesproken, deze vraag heeft geen prioriteit in ons buitenlands beleid.'

Ook Worner weigerde in te gaan 'op dergelijke theoretische vragen', maar hij voegde eraan toe dat de NAVO zich verandert in alle aspecten en een belangrijke rol wil spelen in een algemeen Europese structuur. Hij zei dat de NAVO wil meehelpen om een 'nieuw Europa' te bouwen. 'Het is niet onze bedoeling om de Sovjet-Unie te isoleren of buiten Europa te houden. Dat zou slecht zijn voor de veiligheid van Europa en die van Polen.' Skubiszewski liet ook weten dat de naar schatting 50.000 Sovjet-militairen die zich nog op Pools grondgebied bevinden, zich voor het eind van het volgende jaar moeten terugtrekken. Skubiszewski zei dat over deze vraag met Moskou wordt onderhandeld, maar dat de terugtrekking van de Sovjet-troepen uit Polen niet is verbonden met de terugkeer van Sovjet-militairen uit de DDR, een operatie die voor het eind van 1994 moet zijn beeindigd. 'Deze twee kwesties staan los van elkaar', aldus Skubiszewski.

Hij zei tevreden te zijn over het twee-plus-vier-akkoord dat eerder deze week in Moskou is gesloten en waarin de Poolse grenzen expliciet worden erkend. Militaire experts wijzen er op, dat Polen nu 'alle opties bekijkt om zijn veiligheidspositie te verankeren'.

    • Derk-Jan Eppink