HUZAREN

De huzaren die sinds 1973 in Langemannshof aan de grens wat nu nog DDR heet zijn gelegerd, zullen daar vermoedelijk niet lang meer met hun tanks rupssporen trekken. Met het verdwijnen van het IJzeren Gordijn vervalt immers hun waakhondenfunctie. Het deels in Langemannshof gelegerde regiment Huzaren van Sytzama, genoemd naar een Friese baron die het in 1814 in het leven riep, staat weer een reorganisatie te wachten. Uit het nu verschenen gedenkboek van dat regiment blijkt dat er in de loop van de afgelopen honderdvijfenzeventig jaar heel wat reorganisaties aan vooraf zijn gegaan. Bij de legerinkrimping van 1881 werd het regiment zelfs opgeheven, maar daar kwam men vierentwintig jaar later op terug.

Ook na de Tweede Wereldoorlog met tanks in de plaats van paarden en (motor-)fietsen werden structurele wijzigingen doorgevoerd. Met de politieke overwegingen die aan al die legerherstructureringen ten grondslag liggen, houdt dit gedenkboek zich echter niet bezig. De chroniqueur van de periode 1814-1964, kolonel b.d. C. A. Heshusius, vermeldt getrouw alle commandowisselingen, wijzigingen in de organisatie, in de bewapening en in de uniformering. Een uitvoerger behandeling krijgen de Slag bij Waterloo, waarin het regiment als een leeuw vocht, de Tiendaagse Veldtocht, waarin het geen rol speelde en de meidagen van 1940, waarin niet de huzaren te paard maar die te fiets zich geweerd hebben. De afgelopen kwart eeuw heeft ritmeester G. J. M. van Doorn voor zijn rekening genomen. In de aandacht voor de petite-histoire ligt de waarde van dit gedenkboek, tenminste voor liefhebbers. Menig hoogtepunt uit de historie van het regiment passeert de revue. Bij voorbeeld het uitreiken van het nieuwe vaandel in 1954 door Prins Bernhard aan majoor Nix. Of het op 28-1-1985 verschoten laatste schot van een Nederlandse Centurion-tank te Hohne (BRD), ' een historisch gebeuren'.

Dit tanktype was namelijk vervangen door de Leopard, waarvan het eerste Nederlandse exemplaar in 1970 met champagne was gedoopt. Van nauwelijks minder groot belang waren de vele overwinningen van tankbemanningen bij de vele schietwedstrijden. Van alle te behalen prijzen is alleen de Zilveren Jeep voor de eenheid die het veiligst in het verkeer is niet zo vaak gewonnen. Ook voor het ontstaan van de collectie 'regimentszilver' is dit boek belangwekkend; iedere aanwinst is vermeld. Traditioneel wordt het regiment op hoogtijdagen verblijd met de aanbieding van tafelzilver door (oud-)officieren of door de familie Van Sytzama. Het zijn functionele presentjes. Van een in 1966 geschonken aanwinst wordt vermeld: ' Deze prachtige kandelabers worden sindsdien bij ieder Diner de Corps van de officieren steeds met een zinvol ceremonieel ontstoken'.

Diegenen die een ruimere opvatting hebben van militaire gechiedenis dan die van veldslagen en gevechtshandelingen komen in dit jubileumboek ruim aan hun trekken.

175 jaar Regiment Huzaren van Sytzama door Lt.-kol. b.d. M. C. van der Hoog (ed.)214 blz., 1990, geill., f46, -- (incl. verzendkosten) bij overmaking op ABN-rek.nr. 55.31.22.770 t.n.v. Stg. Reg. Huz. van Sytzama, 's-Gravenhage ISBN 9090033874