Zweedse ondernemers blij met aanvraag lidmaatschap van EG

STOCKHOLM, 14 sept. De aankondiging deze week dat het Zweedse kabinet overweegt om al na 1992 een officieel lidmaatschap van de Europese Gemeenschap aan te vragen, vier jaar eerder dan verwacht, verbaast politieke commentatoren in Zweden niet. Al geruime tijd oefenden industrieelen, in woord en daad, druk uit op de sociaal-democraten hun afwachtende houding jegens toetreding te laten varen.

Topmensen uit de Zweedse industrie, zoals Peter Wallenberg, leider van de Wallenberg-groep, waartoe onder andere Electrolux behoort, bepleit al tijden een snelle toetreding. Vooral omdat steeds meer Zweedse bedrijven activiteiten ontplooien in de EG. In de eerste zes maanden van dit jaar kochten Zweedse ondernemers 96 Europese bedrijven ter waarde van 9 miljard ecu. Volgens een onderzoek van het Zweedse Instituut voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek hebben alle bedrijven uit de Zweedse top-40 het voornemen de komende jaren in de EG actief te worden. Vorig jaar verdween 70 procent van de totale directe investeringen van Zweedse bedrijven naar de Gemeenschap.

De Zweedse buitenlandse politiek werd sinds de Tweede Wereldoorlog gedomineerd door het streven naar neutraliteit. Een EG-lidmaatschap paste daar niet bij. Sinds de val van de Berlijnse Muur is het steeds moeilijker geworden het neutraliteitsargument te handhaven.

Volgens de werkgeversorganisatie SAF is neutraliteit nooit de belangrijkste reden geweest om toetreding tegen te houden. 'Veel Zweden vinden het Zweedse Model uniek en vinden dat de Gemeenschap zich eerder aan ons moet aanpassen dan dat wij ons moeten conformeren aan de rest van Europa. Sociaal-democraten waren ook altijd bang dat de belastingen drastisch omlaag moesten, ' aldus een medewerker van de werkgeversfederatie.

Het ministerie van financien is van mening dat toetreding geen nieuwe belastingherziening noodzakelijk maakt. 'Volgens internationale belastingexperts kan onze belastinghervorming juist model staan voor andere landen', aldus minister van financien Allan Larsson.

Voor de Zweedse industrie zal toetreding waarschijnlijk wel betekenen dat hun verdedigingslinies tegen vijandelijke overnemingen zullen slinken. Nu mogen buitenlandse investeerders niet meer dan 40 procent van een Zweedse ondernemingen kopen en niet meer dan 20 procent van de stemgerechtigde aandelen bezitten.