Tsjechov voor jeugd bewerkt

UTRECHT, 14 sept. De jonge Ivanov is radeloos. 'Mijn liefde voor haar is verdwenen. Hoe kan dat? Waarom? Haar dagen zijn geteld maar ik loop weg. Dat bleke gezicht van haar, die ingevallen borst, die ogen. En dan die ander nog, die onder de indruk is geraakt van al mijn tegenslagen, ik bedrink me aan haar woorden.'

Tweeentwintig jongeren in de leeftijd van zestien tot drieentwintig jaar repeteren in Utrecht voor Hart, een bewerking van vijf toneelstukken van Anton Tsjechov die 17 september in Utrecht in premiere gaat. De acteurs komen uit alle delen van het land en hebben hun zomervakantie opgeofferd om aan dit stuk mee te kunnen doen. Regisseur van Hart is Paul Vermeulen Windsant, die eerder dit jaar Het sentimentele museum, naar Tsjechovs Drie Zusters, op het toneel bracht met de Enschedese groep Concordia Produkties. Het werken met amateurs is hij dus wel gewend, maar werken met jongeren vindt hij 'wel even wat anders'.

Vermeulen Windsant: 'De groep spreekt onderling een eigen taal. Als regisseur moet je je daar aan aanpassen, maar ik kreeg hier voor het eerst het gevoel van 'opoe vertelt'.' Hart bevat scenes uit Ivanov, De Meeuw, Oom Wanja, Drie Zusters en De Kersentuin. De kersentuin is de centrale plaats waarin alles zich afspeelt. Aanvankelijk wilde Windsant alle liefdesscenes van Tsjechov aaneen smeden, maar dat zou een magere voorstelling worden 'zoveel echte liefdesscenes heeft Tsjechov niet geschreven'.

Vermeulen Windsant heeft alle decor, namen en rekwisieten weggelaten. 'Het is een 'speelgoedstuk', niet 'echt'.'

De acteurs dragen niet de kostuums van de Russische adel maar zijn alle in het zwart gestoken. De vrouwen dragen orginele en zeer gewaagde kanten mini-creaties, de heren bizarre dwangbuizen en leren jassen. De uitmonstering geeft iets weer van 'het sado-masochisme dat schuil gaat achter iedere hunkering naar liefde', zegt Vermeulen Windsant. Het stuk opent met een song van Robert Palmer: I want you more een echt mannenlied. Halverwege zingt een vrouwenstem I am calling you, terwijl de vrouwelijke spelers knuffelbeesten omhelzen; liefde als tragisch spel, met een ruime dosis kitsch. Aan het slot worden de spelers letterlijk verpletterd door hun zoete verlangen, wanneer het decor naar beneden daalt. De pijlen van Cupido treffen vooral het hoofd, niet het hart, meent de regisseur. Net als in Het sentimentele museum breekt ook in Hart de denkbeeldige wand tussen het publiek en de spelers. Acteurs richten zich geemotioneerd tot het publiek, dat dan geen voyeur meer is. Vermeulen Windsant vindt dit 'draaien naar de zaal' essentieel. 'De speler praat tegen je als een vriend en laat zijn diepste emoties zien. Voor de acteurs heeft dit het voordeel dat fouten of haperingen niet als storend worden ervaren. Ze zijn zichzelf wanneer ze praten tegen het publiek.'

Hart; Stadsschouwburg in Utrecht, 17/9 20.00 uur; daarna tournee tot 21/12.