Rondweg Boxtel was unicum in geschiedenis ruimtelijkeordening

BOXTEL, 14 sept. De Zuidelijke Hoofdweg in het Brabantse Boxtel, die het centrum van het 25.000 inwoners tellende dorp van overmatig vrachtverkeer had moeten verlossen, gaat definitief niet door. De gemeenteraad besloot deze week het trace te schrappen. Daarmee is een einde gekomen aan een decennia van gehakketak, dat in de geschiedenis van de ruimtelijke ordening zijns gelijke nauwelijks kent. Of men zou moeten teruggaan naar het beroemd geworden Laantje van Van der Gaag uit de vorige eeuw, genoemd naar de eigenaar, die zich verzette tegen verkoop van een laantje ten behoeve van de aanleg van de spoorweg Amsterdam-Rotterdam. Ten slotte werd de spoorweg in een hoefijzervorm om het landgoed gelegd.

In Boxtel kan worden gesproken van het populierenbosje van Van der Sloot. Zo heet de familie die zich al ruim twintig jaar verzet tegen de onteigening van een deels met populieren beplant stuk grond, waarop een deel van de weg had moeten lopen.

De gemeente Boxtel is, zo zegt een woordvoerder, nu bezig met het bestuderen van drie alternatieven voor een ontsluitingsweg, die in de plaats moet komen van de Zuidelijke Rondweg. Maar, zo merkt hij op, de bezwaren daartegen stromen ook al weer binnen. 'Dat heeft kennelijk iets te maken met de Boxtelse aard.'

In elk geval schijnt men de smaak van het procederen te pakken te hebben. Over de Zuidelijke Hoofdweg werden zeker twintig procedures gevoerd, tot aan het Europese Hof toe.

De perikelen rondom de weg, waarvan een groot deel al jaren klaar is, verhitten de gemoederen in Boxtel nogal. Eind 1987 besloot een actiecomite tot een blokkade van het centrum om op die manier een snellere aanleg door te drukken, maar dat mocht niet baten. Het actiecomite lijkt het moede hoofd in de schoot te hebben gelegd. Het is al geruime tijd 'slapende'. Een woordvoerder: 'We zitten in een patstelling, waar nooit meer uit te komen is en dat alleen op grond van het feit dat er hier drie, hooguit vijf mensen dwars blijven liggen. En dan te bedenken dat er nog maar 100 meter aangelegd hoefde te worden.' De weg had het centrum van het dorp moeten ontlasten van zwaar vrachtverkeer dat zich van en naar het industrieterrein begeeft. Door de smalle straten bewegen zich dagelijks honderden mastodonten. Herhaaldelijk gaf dat aanleiding tot ongelukken, waarvan een aantal met dodelijke afloop.

Via de nieuwe weg had er een rechtstreekse verbinding tussen het industrieterrein en de rijksweg A2 van Den Bosch naar Eindhoven moeten ontstaan. Daardoor zou het verkeer buiten de kom om worden geleid.

Volgens een woordvoerder van de gemeente Boxtel is de gemeente steeds opgelopen tegen het feit dat de rechtspraak 'niet consistent' is. Het bestemmingsplan werd weliswaar door de Kroon goedgekeurd, maar de onteigeningsrechter sprak uit dat de Kroon dat niet had mogen doen. 'We hebben altijd sterke tegenspelers gehad, die precies wisten waar ze hun juridisch gelijk konden halen, anders was het geen probleem geweest', aldus de gemeente. Nog steeds meent zij dat er geen fouten zijn gemaakt, maar dat de gemeente steeds 'nieuwe stukje jurisprudentie moest doorlopen, wat een novum werd in de geschiedenis van de ruimtelijke ordening'.