Prijsval op overvoerde markt voor schapen treft Nederlandseuitvoer

ROTTERDAM, 14 sept. In de Nederlandse markt voor schapen zit behoorlijk de klad. Sinds het voorjaar zijn de prijzen per kilo geslacht gewicht gedaald van 8 gulden tot 6,25. Als er niet een soort compensatie in de vorm van de zogenoemde EG-ooiregeling bestond, dan zou de situatie destastreus zijn, zegt ir. B. J. Odink, secretaris Markt en structuur van het Produktschap voor vee en vlees.

'Die subsidieregeling', meent daarentegen schapenhouder H. Smeerdijk uit het Gelderse Warnsveld, 'is een onding omdat premiejagers er gebruik van maken, die het zo nauw niet nemen met de kwaliteit van de schapen.' Import van steeds meer schapen uit Oost-Duitsland is een van de oorzaken dat de prijzen zwaar onder druk staan. Verder is de export uit Groot-Brittanie en Ierland naar Frankrijk, het land dat in de EG het consumptiegebied van schapevlees bij uitstek is, flink gestegen en worden er sinds de invoering van de superheffing op teveel geproduceerde melk steeds meer schapen gehouden. In een jaar tijd steeg het aantal in Nederland daardoor met 300.000 tot 1,7 miljoen stuks nu. Een andere oorzaak van de slechte prijs is dat er mondiaal een vrij grote wolvoorraad is ontstaan.

Daardoor is de wolprijs gedaald en daardoor worden steeds meer schapen geslacht. Odink van het produktschap voor vee en vlees heeft de problemen aangekaart in de openbare veragdering van het schap. 'De prijs', zegt hij, 'is nog nooit zo laag geweest. ' Overigens blijkt de toestand op de EG-varkensmarkt en vooral de rundermarkt, onder meer door de uitvoer uit Oost-Duitsland, nog veel ernstiger te zijn, aldus Odink. De prijs per kilo geslacht gewicht voor varkens daalde deze week 20 cent op een dag, waardoor de winstmarge van de varkenshouders nog kleiner is geworden. Het inkomen, dat een veehouder van een varken van 80 kilo heeft wordt daardoor gemiddeld 16 gulden lager. De prijs per kilo geslacht gewicht van rundvlees daalde bij de koeien in een paar weken tijd met een gulden tot 5,20, bij stieren van f7,80 tot 7,10. De EG compenseert via de zogenoemde ooiregeling het nadelig verschil tussen de marktprijs en de richtprijs. Per ooi, mits zij drachtig is, wordt 50 tot 60 gulden uitbetaald. De ooiregeling dateert uit de tijd dat Groot-Brittanie en Ierland lid werden van de EG. Tengevolge van dat lidmaatschap kwamen er steeds meer schapen uit die landen op de Europese markt terecht.

Nederland, aldus Odink, is extra gevoelig voor de slechte prijs, omdat nagenoeg alle schapevlees wordt uitgevoerd. Volgens Smeerdijk, die ook voorzitter is van de Belangenvereniging schapenhouderij, is op zijn bedrijf met 80 schapen en 50 melkkoeien, duidelijk merkbaar dat de markt is overvoerd. 'Ik haal te weinig afzet van het vrouwelijk fokmateriaal, omdat de prijzen zo laag zijn en op die markt zit ik voornamelijk.'

Volgens Smeerdijk is de ooiregeling een 'onding'. Was die regeling er niet dan zou, zegt hij, de Europese markt niet zo 'volgestort' zijn met schapen. De zogenoemde 'premiejagers' kopen aan het einde van het jaar op grote schaal ooilammeren in om die in het voorjaar op de markt af te zetten. Volgens Smeerdijk is weliswaar regel dat die lammeren dan drachtige ooien moeten zijn, maar 'wie controleert dat?' Vaak worden de drachtige ooien geslacht en dat is 'helemaal ten hemel schreiend', aldus Smeerdijk. Bovendien zouden de 'premiejagers' doorgaans lammeren van mindere kwaliteit kopen en ze laten dekken door rammen, die van minder allooi zijn. Daardoor komt de kwaliteit terecht in een 'neerwaartse spiraal', aldus Smeerdijk. 'Van die kwaliteit moet Nederland het nu juist hebben. De consument zou zich ervan bewust moeten zijn dat schapen op een milievriendelijke manier worden gefokt en het schapevlees bijna een natuurprodukt is. Hij zou dan ook bereid moeten zijn voor een goed stuk schapevlees in de winkel meer te betalen.' De schapenhouders zelf, zo meent Smeerdijk, zouden meer aandacht moeten besteden aan verbetering van de structuur van de sector en van de kwaliteit. 'Tachtig procent is nog altijd niet bereid zich te organiseren. En als je niet georganiseerd bent, bereik je niks.'

    • Max Paumen